قطع موقت جریان گاز در محدوده منطقه قدس اصفهان
زمستان هر سال نبردی میان دمای هوا و ظرفیت تولید انرژی است و با نزدیک شدن به روزهای سرد سال، نگرانی‌ها درباره تأمین پایدار گاز در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع جزء به اوج خود رسیده است. این نگرانی زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم بخشی از ظرفیت تأسیسات گازی کشور همچنان به مدار بازنگشته و پیش‌بینی می‌شود حدود یازده استان با محدودیت شدید مواجه شوند. در واقع ما با معادله‌ای دشوار روبرو هستیم؛ از یک سو کاهش دمای هوا تقاضا را به شدت بالا می‌برد و از سوی دیگر، ناترازی تولید و مصرف، فضای مانور دولت را محدود کرده است.
به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر مدیریت انرژی در روزهای اوج مصرف، به یک چالش پیچیده مدیریتی تبدیل شده است که در آن متغیرهای هواشناسی، زیرساخت‌های فرسوده و فرهنگ مصرف متقابل با یکدیگر در تضاد هستند. وقتی صحبت از ناترازی می‌شود، یعنی توازن میان آنچه تولید می‌کنیم و آنچه مصرف می‌کنیم به هم خورده است. در چنین شرایطی، هر تصمیم کوچک در سطح خانگی می‌تواند تأثیری کلان در پایداری شبکه ملی داشته باشد و هر خطای استراتژیک در سطح کلان، می‌تواند منجر به قطعی‌های گسترده در استان‌های حساس شود. بنابراین، عبور از این زمستان نیازمند ترکیبی از سخت‌گیری‌های تعرفه‌ای، بهینه‌سازی فنی و از همه مهم‌تر، یک هم‌افزایی ملی در مدیریت تقاضا است.
هر درجه کاهش دما به اندازه یک فاز پارس جنوبی
برای درک عمق چالش پیش‌رو، باید به اعداد نگاه کرد. در روزهای اوج مصرف، هر یک درجه کاهش دمای هوا، حدود بیست و پنج میلیون مترمکعب گاز به مصرف روزانه کشور می‌افزاید. این مقدار دقیقاً معادل ظرفیت تولید یک فاز کامل از پارس جنوبی است. یعنی هرگونه نوسان کوچک در دمای محیط، فشار عظیمی را بر شبکه وارد می‌کند. این وضعیت در شرایطی تشدید شده است که زیرساخت‌های گازی کشور در زمستان گذشته آسیب دیدند و هنوز حدود صد و سی میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید به مدار بازنگشته است. این خلأ تولید در کنار ناترازی‌های پیشین، زمستان پیش‌رو را به دورانی حساس تبدیل کرده است.
جراحی تعرفه‌ها و مدیریت فشار
در مرکز این مدیریت، سیاست‌های اصلاحی شرکت ملی گاز قرار دارد. سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با نگاهی واقع‌بینانه به وضعیت موجود، اصلاح تعرفه مشترکان پرمصرف را یکی از ابزارهای کلیدی مدیریت تقاضا می‌داند. سعید توکلی اشاره می‌کند که تنها دو درصد از مشترکان کشور، شش درصد از کل گاز مصرفی را به خود اختصاص می‌دهند. این گروه کوچک اما پرمصرف، هدف سیاست‌های جدید تعرفه‌ای قرار گرفته‌اند تا حساسیت نسبت به میزان مصرف در این بخش افزایش یابد.
توکلی با تحلیل نتایج سال گذشته تأکید کرد که اجرای اصلاح تعرفه‌ها منجر به کاهش پنج و هشت دهم درصدی مصرف گاز در بخش خانگی شده است. او بر این باور است که این رقم ثابت می‌کند سیاست‌های اقتصادی وقتی با فرهنگ‌سازی همراه شوند، می‌توانند رفتار مصرف‌کننده را به سرعت تغییر دهند. از نظر سعید توکلی، این کاهش مصرف به معنای آن است که بخش بزرگی از تقاضا در واقع ناشی از مصرف غیربهینه است و با ابزارهای بازدارنده مالی می‌توان این حجم از هدررفت را مهار کرد.
علاوه بر این، وی معتقد است که مدیریت مصرف در بخش‌های خانگی و تجاری، کلید طلایی حفظ پایداری شبکه است، زیرا برخلاف صنایع که مصرفشان نسبتاً ثابت است، این دو بخش با هر موج سرمایی، رشد تقاضای شدیدی دارند. او تأکید می‌کند که شرکت ملی گاز به عنوان مجری قوانین، آماده است تا با دستورات مراجع ذی‌صلاح، ابزارهای بازدارنده بیشتری را برای کنترل مصرف‌های بسیار بالا به کار بگیرد تا عدالت در توزیع انرژی برقرار شود.
پویش بیست و نبرد با هر درجه دما
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با راه‌اندازی پویش بیست، از مردم خواست تا با اقداماتی ساده اما اثرگذار، در حفظ پایداری شبکه کمک کنند. تنظیم دمای محیط بین هجده تا بیست و یک درجه، درزگیری پنجره‌ها و تنظیم دمای پکیج بین پنجاه و پنج تا شصت درجه، اقداماتی است که در مجموع می‌تواند میلیون‌ها مترمکعب گاز را ذخیره کند. جالب است بدانید که گستردگی شبکه گاز ایران به گونه‌ای است که طول خطوط انتقال و توزیع آن نزدیک به دوازده برابر محیط کره زمین است. این وسعت خیره‌کننده، مدیریت بهره‌برداری از شبکه را به شدت دشوار می‌کند و همین موضوع، ضرورت مدیریت مصرف در خانه هر شهروند را دوچندان می‌سازد.
نقاط قرمز نقشه گاز و سبد متنوع انرژی
برآوردها نشان می‌دهد که یازده استان کشور در زمستان پیش‌رو با تنش گازی مواجه خواهند شد. در این میان، سه استان شمالی شامل مازندران، خراسان شمالی و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و محدودیت‌های شبکه گازرسانی، در وضعیت حساس‌تری قرار دارند. در نهایت، برای خروج از این بن‌بست سالانه، بحث متنوع‌سازی سبد انرژی مطرح شده است. معاون وزیر نفت در این راستا به امکان جایگزین کردن بخشی از مصرف گاز با برق در گرمایش خانگی اشاره کرد تا فشار بر شبکه گاز به حدی نرسد که منجر به اختلال در صنایع شود.
دیدگاهتان را بنویسید