ماجرای شیرالاغ و تبلیغات شاخدار

چند هفته ای است که دوباره بحث مفید بودنِ چشمگیر شیر الاغ و تاکید بر مصرف آن بر سر زبان برخی از عطاری ها و لبنیاتی ها افتاده است. آگهی های اینترنتی، تعاریف و اظهار نظرهای بسیار غلو آمیز درباره فواید شیر این حیوان در معجزه کردن برای درمان بیماری های ریوی و آسم، همچنین انواع شکستگی و پوکی استخوان، باعث شده تا بنا به گفته برخی مشتریان، امسال هر کیلو از شیرالاغ رقمی بین ۴۰۰ هزار تا ۳ میلیون تومان بسته به محلِ عرضه، به فروش برسد.

به گزارش سرویس سلامت پایگاه خبری سپاهان خبر جالب است که وقتی از همین عطارها سراغ محل فروش را می گیرید، دو گذینه را پیش رویتان قرار می دهند، اول اینکه سفارش بدهید تا خودشان برایتان بیاورند و دوم اینکه فلان لبنیاتی در فلان منطقه اعیان نشین می تواند هر مقدار می خواهید را برایتان تهیه کند.

اما فارغ از صحت و سقم قیمت واقعی این نوع شیر، پرسش های متعددی پیرامون داستان شیر این زبان بسته مطرح است، از جمله اینکه:« آیا تحقیقات علمی درباره اینکه شیرالاغ واقعا مفید و دارای ارزش غذایی هست انجام شده؟ اصلا ماجرای واقعی چنین موضوعی چیست که هر از گاهی خصوصا با شروع فصل سرد، دوباره مطرح می شود؟».

دکتر مهدی شادنوش متخصص تغذیه بالینی و رژیم درمانی درپاسخ به سوالاتمان گفت: شیر الاغ از نظر علمی یک ماده غذایی دارای ارزش تغذیه‌ای است و تحقیقات نشان داده‌اند که حاوی برخی پروتئین‌ها و ترکیبات زیست‌فعال با ویژگی‌های جالب است، اما باید میان ارزش غذایی و خاصیت درمانی تفاوت قائل شویم.
وی ادامه داد: اینکه در آزمایشگاه مشخص شود ترکیبی از شیر الاغ خاصیت ضدمیکروبی یا ضدالتهابی دارد به این معنا نیست که نوشیدن آن می‌تواند سرماخوردگی، سرفه، آسم یا سایر بیماری‌ها را درمان کند.

شادنوش همچنین بیان داشت: مطرح‌شدن مکرر این موضوع، به‌خصوص در فصل سرد، احتمالاً با سابقه مصرف آن در طب سنتی برای بیماری‌های تنفسی، نگرانی مردم از بیماری‌های فصلی و تبلیغات تجاری ارتباط دارد.
وی تصریح کرد: نکته مهم‌تر اینکه مصرف شیر خام و غیرپاستوریزه می‌تواند خطر انتقال عفونت داشته باشد. بنابراین نه باید ارزش غذایی شیر الاغ را انکار کنیم و نه باید بدون شواهد بالینی معتبر، برای آن خواص درمانی ویژه قائل شویم.

این متخصص تغذیه بالینی در پایان یادآور شد: در حال حاضر هیچ ضرورتی وجود ندارد که خانواده‌ها برای تقویت ایمنی یا پیشگیری و درمان بیماری‌های فصل سرد به سراغ شیر الاغ بروند.
و اما احتمالا ماجرای آن پنیرهای لاکچری و قیمت های فضایی که حدودا دو سه سال قبل موجی از هیجان زدگی و تبلیغات اینستاگرامی را به راه انداخت، خاطرتان باشد. سال ۱۴۰۳ هم مشابه چنین موضوعی دهان به دهان می چرخید و بعضی ها نیز سود تقریبا کلانی هم به جیب زدند. آن زمان، “تهیه پنیرهای گرانقیمت از شیرالاغ” سرتیترخبری اغلب رسانه ها قرار گرفت که البته با واکنش و تکذیب سازمان غذا و دارو مواجه شد. آنچه که روابط عمومی این سازمان عنوان کرد بدین مضمون بود:« … ،ادعای مطرح شده در برخی رسانه ها مبنی بر تهیه پنیر های گرانقیمت از شیر الاغ در کشور مستند نیست… .

براساس بررسی های انجام شده از اداره کل فراورده های غذایی، علیرغم تنوع در تولید انواع و اقسام پنیرهای پاستوریزه با کیفیت بالای جهانی، هیچ مجوزی مبنی بر تولید پنیر از شیر الاغ حتی با ادعای درمانی از این حوزه صادر نشده و موضوع از اساس باطل بوده و ممکن است برمبنای یک بی دقتی در نگارش از سوی منبع نخست خبر باشد».
اکنون نیز در گیر و دار افزایش سرماخوردگی ها و آنفولانزا و سرفه های بی امان، بازار شیرالاغ فروشی در حال گرم شدن است و کاسبی های مختلفی هم در حال رونق، از واسطه گری تا بلاگری و مشاوره و خلاصه “خود طبیب پنداریِ” عده ای سودجو. غافل از اینکه به قول دکتر شادنوش، «حتی محرز بودن فایده شیرالاغ به این معنا نیست که نوشیدن آن می‌تواند سرماخوردگی، سرفه، آسم یا سایر بیماری‌ها را درمان کند».