به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری سپاهان خبر، دکتر محمدجعفر محمدزاده، استاد ادبیات فارسی دانشگاه تهران، درباره برخی اظهارات دشمنان پیرامون کشورمان گفت: چه کسی است که نداند ایران و مردمانش همچون نگینی گران قیمت در نقشه جهان می درخشد حتی اکنون که در سایه جنگ به سر می برد، حتی اکنون که یکی از سخت ترین فشارهای اقتصادی را تجربه می کند.
وی افزود: هیچ جنگ و تحریمی نتوانسته به غنای تاریخی و فرهنگی و ادبی دیار پارس خدشه ای وارد کند و توصیه ام به بیخردانِ دولت ایالات متحده این است که حتما تاریخ و ادبیات ایران را حداقل برای یکبار هم که شده مرور کنند تا بیشتر از این با اظهارنظرهای سخیفشان در انظار جهان خفیف نشوند.
محمدزاده در بخش دیگری از گفتگویش با ما، بیان داشت: تاریخ را معمولا در کتابهای تاریخ میجوییم؛ در گزارش جنگها و صلحها، آمدن و رفتن پادشاهان، برآمدن و فروریختن سلسلهها و حوادثی که سرنوشت یک ملت را دگرگون کردهاند. اما اگر بخواهیم گذشته را تنها از لابهلای کتابهای تاریخ بشناسیم، بیتردید بخشی از حقیقت را نادیده گرفتهایم. برای شناخت تاریخ یک ملت، گاه باید به آینه ادبیات نیز نگریست.
این استاد دانشگاه تهران گفت: ادبیات فارسی در طول قرنها، تنها بار علاقه انسان به ذوق و زیبایی و خیال را بر دوش نکشیده است. بخش بزرگی از حافظه تاریخی و فرهنگی ایران نیز در شعر و نثر فارسی نگاهداری شده است.
وی اضافه کرد: آنچه از آرمانها، اندیشهها، بیمها و امیدهای مردمان این سرزمین در دورههای گوناگون میشناسیم، تنها در اسناد و کتابهای تاریخ نیست؛ در شاهنامه و تاریخ بیهقی، در شعر سعدی و حافظ، در حکایتها و سفرنامهها و در آثار شاعران و نویسندگان روزگاران مختلف نیز میتوان نشانههای آن را یافت.
محمدزاده بار دیگر توصیه کرد: تاریخ و ادبیات ایران را بخوانید و به اوج شاهکار بودن این قوم پی ببرید. تاریخ، از آنچه رخ داده است سخن میگوید؛ اما ادبیات، گذشته را از دریچه جان و اندیشه انسانها به ما مینمایاند. تاریخ ممکن است از جنگی گزارش کند، ولی ادبیات از رنجی که جنگ بر مردم تحمیل کرده است سخن میگوید؛ تاریخ از شکست و پیروزی یاد میکند و ادبیات، امید و اندوهی را که در پس این حوادث نهفته است، نگاه میدارد. از همین روست که گاه برای شناخت روح یک روزگار، خواندن یک شعر یا داستان، به اندازه مطالعه چند گزارش تاریخی راهگشاست.
این پژوهشگر زبان فارسی در این خصوص یادآور شد: شاهنامه بخوانید، شاهنامه اثر بزرگ هنری است که نباید آن را در قید و بند تاریخ تحلیل کرد، همین شاهنامه نمونهای روشن و بزرگ برای شناخت تاریخ ملی ایران است.
استاد دانشگاه ادبیات و زبان فارسی دانشگاه تهران گفت: امروز ممکن است درباره جزئیات تاریخی برخی روایتهای آن بحث و گفتوگو شود؛ ولی در یک حقیقت نمیتوان تردید کرد و آن اینکه؛ شاهنامه یکی از بزرگترین گنجینههای حافظه تاریخی و فرهنگی ایرانیان است. فردوسی تنها از شاهان و پهلوانان سخن نمیگوید؛ او جهانی از آرمانهای ایرانی، از داد و خرد، از بیم و امید و از فراز و فرود زندگی یک ملت را پیش چشم ما میگذارد. شاهنامه، بیش از آنکه صرفا کتابی برای شناخت گذشته باشد، اثری است برای شناخت چگونگی نگاه ایرانیان به گذشته خویش.
محمدزاده ادامه داد: در سنت فرهنگی ما، مرز میان تاریخ و ادبیات نیز همیشه مرزی استوار و نفوذناپذیر نبوده است. تاریخ بیهقی، یکی از مهمترین کتابهای تاریخ ایران، در شمار شاهکارهای نثر فارسی نیز قرار دارد. این اثر نشان میدهد که گزارش تاریخ، هنگامی که با قدرت بیان و شناخت عمیق انسان همراه شود، خود اثری ادبی و بیمانند میشود.
این پژوهشگر زبان فارسی همچنین خاطرنشان کرد: البته نباید ادبیات را جایگزین تاریخ دانست و هر روایت ادبی را سندی قطعی برای اثبات یک واقعه شمرد. اما متن ادبی، خود سندی از روزگار خویش است؛ سندی برای شناخت زبان، اندیشه، آرزوها و نگرانیهای مردمانی که آن را پدید آوردهاند یا قرنها با آن زیستهاند. ممکن است درباره واقعیت تاریخی داستانی در شاهنامه گفتوگو کنیم اما نمیتوان در این تردید کرد که آن داستان، بخشی از حافظه جمعی ایرانیان را شکل داده است.
وی در پایان یکبار دیگر خطاب به دولت آمریکا توصیه کرد: برای شناخت ایران و ایرانی، نهتنها باید تاریخ را خواند بلکه باید آن را در آینه ادبیات نیز دید، یعنی تاریخ و ادبیاتش را بخوانید. شاید بتوان گفت تاریخ، گذشته را روایت میکند اما ادبیات آن را در حافظه یک ملت زنده نگاه میدارد. تاریخ به ما میگوید چه رخ داده و ادبیات نشان میدهد آنچه رخ داده، در ذهن و زبان و جان مردم چه بازتابی یافته است.





دیدگاهتان را بنویسید