زیر پوست شهر حقایق تلخی در حال رشد کردن است حقوق یک معلم که سرپرست خانواده است، یا حتی زوجهایی که هر دو معلم هستند، با هزینههای جاری زندگی هیچ همخوانی ندارد. در دنیای امروز، حقوق دریافتی معلمان حتی برای تأمین یک زندگی ساده و معمولی نیز کفایت نمیکند.
به گزارش سرویس جامعه پایگاه خبری سپاهان خبر وقتی یک معلم مجبور باشد تمام روز خود را در کلاس درس صرف آموزش دهد و شبها با این نگرانی بخوابد که چگونه هزینههای ماه آینده را تأمین کند، هرگز نمیتوان انتظار داشت که انگیزه و شور حرفهای او تغییری نکند. این وضعیت، معلم را از جایگاه یک مربی اثرگذار به فردی تبدیل کرده است که تنها به فکر تأمین نیازهای اولیه زندگی است.
از حرفه اول تا شغل دوم و سوم
یکی از غمانگیزترین تغییرات اجتماعی سالهای اخیر، تغییر دیدگاه نسبت به دوشغله بودن معلمان است. سالها پیش، دوشغله بودن برای یک معلم یک تابو بود و حتی تهدید به اخراج میشد تا معلم تمام توان خود را وقف تربیت نسل آینده کند. اما امروز، ورق کاملاً برگشته است. شرایط به جایی رسیده که معلمی دیگر حرفه اصلی بسیاری از افراد نیست، بلکه به مثابه شغل دوم یا حتی سوم درآمده است.
بسیاری از معلمان، بهویژه در رشتههای فنی، برای اینکه بتوانند آب باریکه زندگی را جاری نگه دارند، مجبورند در بازار کار فعال باشند یا به مشاغل پراکنده روی بیاورند. در بسیاری از شهرها که فرصتهای شغلی محدود است، شاهد هستیم که معلمان برای گذران زندگی به شغلهایی مثل رانندگی در تاکسیهای اینترنتی روی آوردهاند. این واقعیت تکاندهنده است؛ کسی که قرار است آینده کشور را بسازد، حالا باید وقت و انرژی خود را صرف کارهایی کند تا فقط بتواند سفرهای ساده را برای خانوادهاش فراهم کند.
زهر تلخ نابرابری
اما فراتر از مبلغ حقوق، موضوعی بسیار دردناکتر وجود دارد و آن احساس نابرابری و ناعدالتی در نظام پرداخت است. برای یک معلم، تلخی وضعیت زمانی دوچندان میشود که فاصله میان حقوق خود را با برخی مشاغل دیگر در سطح ملی میبیند. تضاد شدید بین دریافتی یک معلم با برخی کارکنان شرکتهای بزرگ دولتی یا حتی برخی ردههای اداری، حسی از بیارزشی و نادیده گرفته شدن را در دل معلمان میکارد.
حتی اگر امروز حقوق معلمان به سطح معقولی برسد، اما این شکاف عمیق و نابرابری میان مشاغل باقی بماند، باز هم طعم تلخی در کام معلمان خواهد بود. این احساس بیعدالتی، خطرناکتر از خودِ فقر است، زیرا مستقیماً روی انگیزه حرفهای اثر میگذارد و باعث میشود معلم احساس کند جایگاه اجتماعی او در ساختار قدرت و مدیریت کشور، در پایینترین سطح ممکن قرار دارد.
هشدار درباره فروپاشی سرمایه انسانی
دکتر مریم بهرامی، پژوهشگر جامعهشناسی شهری و متخصص در حوزه خانواده، معتقد است وقتی معلمان دچار استرس شدید معیشتی میشوند، دچار پدیدهای به نام فرسودگی شغلی یا Burnout میشوند. او میگوید معلمی که نگران اجارهبها یا هزینههای درمان خانوادهاش است، دیگر توانایی انتقال مفاهیم اخلاقی و تربیتی را به دانشآموز ندارد، زیرا خودش در یک وضعیت اضطراری روانی قرار گرفته است. بهرامی تأکید میکند که این وضعیت منجر به گسست عاطفی میان معلم و شاگرد شده و اعتبار را در جامعه به شدت کاهش میدهد.
از سوی دیگر، دکتر سهراب رضایی، تحلیلگر مسائل اجتماعی و متخصص در حوزه طبقهبندی شغلی، بر خطرناک بودن حس نابرابری تأکید دارد. او میگوید احساس بیعدالتی در نظام پرداخت، منجر به پدیدهای به نام بیگانگی شغلی میشود. یعنی معلم دیگر خود را بخشی از پیشرفت جامعه نمیبیند و تنها به عنوان یک نیروی اجیر شده به کلاس درس میرود. رضایی هشدار میدهد که اگر عدالت در پرداخت برقرار نشود، شاهد موج گستردهای از ترک خدمت معلمان متخصص خواهیم بود که نتیجه آن، تبدیل شدن مدارس به محیطهایی بدون روح و کیفیت است.
ضرورت علاج فوری پیش از وقوع فاجعه
مسئله معیشت معلمان دیگر جای بحث و گفتگوهای طولانی را ندارد و به یک موضوع فوری و حیاتی تبدیل شده است. اگر برای این وضعیت چارهای اندیشیده نشود، در سالهای تحصیلی آینده شاهد پیامدهای اجتماعی سنگینی خواهیم بود. از افت شدید کیفیت آموزش گرفته تا افزایش نرخ فرسودگی شغلی و مهاجرت معلمان به سایر حرفهها، همگی هزینههایی هستند که جامعه باید بپردازد.





دیدگاهتان را بنویسید