«عدم شفافیت ساختاری» و «فقدان نظام اطلاعرسانی یکپارچه»، دو چالش دیرینهای هستند که امروزه در تحلیل اکثر بازارها، بهویژه صنعت خودرو، به اوج خود رسیدهاند. در شرایطی که ذینفعانِ بازار، اطلاعات را بر اساس منافع فردی و گروهی خود تفسیر و عرضه میکنند، جای خالی یک سامانه برخط و در دسترس عموم برای انتشار دادههای واقعی بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر یکی از پیامدهای مخرب این خلأ آماری ، رواج بازارِ شایعات و اطلاعات کذب است. اگر نهادهای نظارتی و تولیدی در یک شبکه متصل و شفاف عمل میکردند، امکان کتمان دادهها سلب میشد و تحلیلگران مستقل میتوانستند بر اساس خروجیهای دقیق، مدلهای علمی ارائه دهند. اما واقعیتِ امروزِ اقتصاد ایران پس از آسیبهای ناشی از تهاجمات اخیر دشمن ، فراتر از این بحثهاست.
پرسش کلیدی اینجاست:
*میزان دقیق آسیبهای وارده به زنجیره تأمین نهادههای تولید خودرو در جریان جنگ اخیر چقدر است؟
ما هنوز برآورد دقیقی از عمق خسارات وارده به صنایع مادر نظیر فولاد مبارکه ، بلبرینگ سازی… یا مجتمعهای پتروشیمی که تأمینکننده بخشی از نهادههای اولیه یا میاندستی و پلیمری خودرو هستند، نداریم. حتی اگر فرض کنیم این صنایع تنها تأمینکننده بخش کوچکی از نهادهها بودهاند، آسیبهای زیرساختی اخیر و اختلال در خطوط تولید آنها، اثرات ضریبفزایندهای بر قیمت تمامشده و تولید خودرو خواهد داشت.
خروجی این «ناشناختگی» و عدم شفافیت، فضایی را برای سوءاستفادهگرانی فراهم آورده است که از رنج مردم سود میبرند. در حال حاضر، مشخص نیست چه بازهای از زمان برای بازسازی این واحدها لازم است منابع مالی قرار است از چه محلی تامین شود از سوی دیگر، به دلیل ابهام در متغیرهای ارزی، امکانسنجی دقیقی وجود ندارد که بدانیم چند درصد از کسری بازار را میتوان از طریق واردات با کدام نرخ ارز جبران کرد.
از منظر تحلیل کارشناسی، زمانی که زنجیره تأمین نهادههای داخلی بر اثر اصابتهای موشکی و بمباران دچار نقصان شده و تولید فیزیکی با افت مواجه است، از یک سو با «کاهش عرضه» و از سوی دیگر با «تکانههای ارزی» و افزایش قیمت پول خارجی مواجه میشویم.
اصابت به زیرساختها، ریسک سیستماتیک را بالا برده و منجر به افزایش نرخ ارز میشود؛ امری که بهطور مستقیم کالاهای وارداتی و قطعات منفصله خودرو را تحت تأثیر قرار داده و موج جدیدی از تورم انتظاری را در این بازار رقم خواهد زد. تا زمانی که آمارها شفاف نشوند و دولت یا دستگاههای ذیربط برآورد دقیقی از زمان بازسازی و جایگزینی نهادهها ارائه ندهد، بازار خودرو در مسیری غیرقابل پیشبینی و صعودی حرکت خواهد کرد.
ملاحظاتپایانی و پیشنهاداتی برای مقابله با وضع موجود :
۱. * هزینه فرصت:*جای تاسف است که بگوییم بودجهای که باید صرف توسعه صادرات و بالندگی تولید میشد ، اکنون باید صرف بازسازی زیرساختهای آسیبدیده جنگ شود که این خود یک «تورم پنهان» ایجاد میکند.
۲. تأکید بر واردات مواداولیه تا احیا صنایع بمباران شده : با توجه به آسیب وارده به تولید داخل، پیشنهاد می شود دولت برای مهار حلقه های مفقوده و کنترل قیمت، موقتاً تعرفههای واردات مواداولیه نیازمند واردات را به حداقل برساند تا ظرفیت ها و خلأ زنجیره داخلی ارزش افزوده تولید با چالش اساسی روبرو نشود.
۳. *نقش بورس کالا:* در شرایط شفاف نبودن آمار، حذف رانت های ضدتولیدی و عرضه خودرو در بورس کالا میتواند به شفافیت قیمت کمک کند و…








دیدگاهتان را بنویسید