رادیوداروها یا شکارچیان نامرئی سرطان
در حالی که جهان با چالش‌های درمان سرطان دست و پنجه نرم می‌کند، ایران با تکیه بر متخصصان داخلی، توانسته است در این حوزه پیچیده به جایگاه‌های برتر جهانی دست یابد و امروز میلیون‌ها بیمار ایرانی به درمان‌هایی دسترسی دارند که در بسیاری از کشورهای پیشرفته، هنوز در مراحل آزمایشی است و در این میان رادیوداروها نقشی حیاتی دارند.
رادیوداروها چیستند و چگونه عمل می‌کنند
به گزارش سرویس سلامت پایگاه خبری سپاهان خبر رادیوداروها ترکیبات پیشرفته‌ای هستند که از دو بخش اصلی تشکیل شده‌اند؛ یک ماده رادیواکتیو و یک حامل زیستی. حامل زیستی مانند یک نقشه یا ردیاب عمل می‌کند و دقیقاً می‌داند سلول سرطانی در کجای بدن قرار دارد. پس از تزریق، این دارو در جریان خون حرکت کرده و تنها به گیرنده‌های سلول‌های بیمار متصل می‌شود.این داروها به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند. رادیوداروهای تشخیصی، امکان تصویربرداری‌های فوق‌دقیق مانند پت‌اسکن را فراهم می‌کنند تا پزشک بتواند اندازه و جایگاه دقیق تومور را ببیند و رادیوداروهای درمانی که با استفاده از پرتوهای قوی‌تر، دی‌ان‌ای سلول‌های سرطانی را تخریب کرده و باعث مرگ آن‌ها می‌شوند. تفاوت اصلی این روش با شیمی‌درمانی در هدفمند بودن آن است، در شیمی‌درمانی بسیاری از سلول‌های سالم نیز آسیب می‌بینند، اما رادیوداروها مانند شکارچیانی نامرئی، تنها هدف خود را می‌زنند.
ایران از تحریم تا خودکفایی
یکی از درخشان‌ترین بخش‌ها جایگاه ایران در تولید این داروهاست. بر اساس آمارهای رسمی، ایران توانسته است سبد محصولات رادیودارویی خود را به ۷۸ قلم دارو برساند و در جمع ۱۰ کشور برتر تولیدکنندگان رادیودارو در جهان قرار بگیرد. برخی منابع حتی از جایگاه سوم جهانی ایران در این صنعت خبر داده‌اند. نکته حائز اهمیت این است که بخش دارویی و کلینیکال این محصولات که پیچیده‌ترین مرحله تولید است، به‌طور کامل توسط متخصصان داخلی انجام می‌شود.
محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، تأکید کرده است که ایران در تولید برخی از رادیوداروهای پیشرفته مانند داروهای آلفازا، حتی با کشورهای پیشرفته‌ای چون آمریکا رقابت می‌کند و در برخی موارد از آن‌ها پیشی گرفته است. این دستاورد به این معناست که سالانه بیش از یک و نیم میلیون بیمار ایرانی به جای وابستگی به واردات گران‌قیمت، از داروهای بومی با کیفیت جهانی بهره‌مند می‌شوند.
درمان ۳۰ نوع سرطان‌ها با رادیوداروها
کاربرد رادیوداروها امروزه به حدود ۳۰ نوع سرطان مختلف گسترش یافته است. از برجسته‌ترین این موارد می‌توان به سرطان تیروئید و استفاده از ید رادیواکتیو که یکی از قدیمی‌ترین و موفق‌ترین درمان‌های هدفمند است. سرطان پروستات و استفاده از لوتسیوم ۱۷۷ که تحولی در درمان متاستازهای پیشرفته ایجاد کرده است. سرطان‌های پوست که تولید بومی پماد رنیوم ۱۸۶ نتایج بسیار مطلوبی در درمان این بیماری داشته است. تومورهای نورواندوکرین که درمان‌های هدفمند کیفیت زندگی بیماران را به‌طور چشم‌گیری ارتقا داده است و همچنین متاستازهای استخوانی که استفاده از رادیوم ۲۲۳ برای کاهش دردهای شدید استخوانی در بیماران سرطانی است.
افق‌های پیش رو فراتر از درمان است
آینده رادیوداروها در ایران به سمت شخصی‌سازی درمان حرکت می‌کند. یعنی داروی مناسب برای بیمار مناسب در زمان و دوز مناسب. همچنین تلاش‌ها برای توسعه مراکز سیکلوترون در سراسر کشور است تا دسترسی به رادیوداروها با نیمه‌عمر کوتاه که باید سریعاً مصرف شوند، برای تمام بیماران در هر نقطه از ایران فراهم شود.
البته همان‌طور که متخصصان این حوزه اشاره کرده‌اند، هدف نهایی افزایش طول عمر بیماران نیست، بلکه ارتقای کیفیت زندگی آن‌ها است.
دیدگاهتان را بنویسید