چطور اقتصاد ترکیه از ایران پیشی گرفت؟

به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر در یک جمع‌بندی و مقایسه آماری درباره دلایل رشد و پیشی گرفتن ترکیه از ایران می توان گفت:« تا سال ۱۹۸۰ درآمد سرانه ایران بیشتر از ترکیه بود، اما از آن سال به بعد این روند معکوس شد. امروزه این شکاف به‌طرز چشمگیری افزایش یافته است. در فاصله سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳، درآمد سرانه ترکیه ۹۰ درصد رشد کرد، در حالی که این شاخص برای ایران تنها ۱۳.۵ درصد افزایش یافت. این عوامل در کنار هم، ترکیبی از تعامل هوشمندانه جهانی، ثبات اقتصادی، تنوع‌بخشی به اقتصاد و مدیریت کارآمد را نشان می‌دهد که ترکیه را در مسیر رشد پایدار قرار داد، در حالی که ایران با چالش‌هایی مانند تحریم‌ها، انزوای اقتصادی و اتکای بیش از حد به نفت دست و پنجه نرم کرد».

و اما به طور تفکیکی نیز این عوامل را می توان به شرح زیر عنوان کرد:

۱- داشتن تعامل بین‌المللی هوشمندانه و تنش‌زدایی. ترکیه بر مبنای منافع ملی، روابطی متوازن با طیف گسترده‌ای از کشورها (از آمریکا و اسرائیل تا روسیه و کشورهای مسلمان) برقرار کرد.

۲- جذب سرمایه‌های سرگردان و تولیدکنندگان. ترکیه با شناسایی نقاط ضعف همسایگان، به‌ویژه جذب سرمایه و تولیدکنندگان ایرانی که تحت تأثیر تحریم‌ها دچار مضیقه بودند، به رشد اقتصاد خود کمک کرد.

۳-تسهیل جذب سرمایه و گردشگری. ایجاد قوانین تسهیل‌کننده، اعطای شهروندی و اقامت آسان، و تقویت زیرساخت‌های گردشگری، سرمایه‌های قابل توجهی را به این کشور سرازیر کرد.

۴- داشتن اقتصاد چندمنبعی و متنوع. برخلاف اتکای ایران به نفت، اقتصاد ترکیه بر سه ستون صنعت (خودرو، نساجی و…)، کشاورزی و گردشگری استوار شده است.

۵- تسلط بر صادرات صنعتی. ترکیه با تمرکز بر تولید و صادرات محصولات صنعتی، به رکوردهای تاریخی در این زمینه دست یافت و به پنجمین صادرکننده بزرگ نساجی جهان تبدیل شد.

۶- گسترش بخش خصوصی و افزایش رقابت. دولت ترکیه با کاهش تصدی‌گری و واگذاری امور به بخش خصوصی، بستری برای افزایش بهره‌وری و رقابت‌پذیری اقتصاد فراهم کرد.

۷- باز کردن بازار به روی تجارت جهانی. ترکیه با ادغام در اقتصاد جهانی و پیوستن به زنجیره ارزش، توانست بدون اتکا به درآمدهای نفتی، شکاف درآمد سرانه خود را با کشورهایی مانند عربستان کاهش دهد.

۸- ایجاد ثبات سیاسی و اقتصادی: کاهش تورم به زیر ۵ درصد در دوره‌هایی و ایجاد ثبات سیاسی، اعتماد شهروندان و سرمایه‌گذاران را جلب کرد.

۹-داشتن برنامه توسعه بلندمدت. ترکیه از برنامه‌های توسعه اقتصادی بلندمدت و پیوسته برخوردار بود که تداوم سیاست‌ها را تضمین می‌کرد.

۱۰- گماردن افراد کاربلد در راس امور اقتصادی: مدیریت اقتصادی کشور در دوره‌های کلیدی به افراد متخصص و کارآمد سپرده شد.

۱۱-حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط. سیاست‌های حمایتی از کسب‌وکارهای کوچک، به عنوان موتور محرکه اشتغال و رشد، در دستور کار قرار گرفت.

۱۲-سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها (مانند سدسازی). ساخت زیرساخت‌های عظیم مانند سدها، به گسترش کشاورزی و تأمین امنیت غذایی و صادرات محصولات غذایی کمک کرد.

۱۳-داشتن مدیریت سریع بحران‌های اقتصادی. دولت ترکیه توانست بحران‌های اقتصادی دوره‌ای را به سرعت مدیریت و سرکوب کند تا از تبدیل شدن آن‌ها به بحران‌های ساختاری جلوگیری شود.

۱۴-استفاده از موقعیت ژئوپلیتیک. موقعیت جغرافیایی ترکیه به عنوان پل ارتباطی بین اروپا و آسیا، به توسعه ترانزیت، تجارت و گردشگری آن کمک شایانی کرد.