ساییدگی زانو، دردی که پیر و جوان نمی شناسد

ساییدگی زانو یکی از شایع ترین بیماری های مفصلی است که اگرچه تقریبا از ۵۰ سالگی به بعد بیشتر دیده می شود اما سنین پایین تر را نیز درگیر می کند. از علائم آن، درد- خشکی در حرکت و تورم در ناحیه زانو است که بیماران با شکایت از آن به پزشک مراجعه می کنند و بعضا کار به تعویض زانو کشیده می شود. این بیماری همواره با سوالات مختلفی نیز برای بیماران همراه بوده، از دلایل ایجاد آن تا تاثیر مواد غذایی بر بهبود ساییدگی مفاصل.

دکتر علیرضا عسگری فوق تخصص جراحی زانو در گفتگو با ما به پرسش هایی از این دست پاسخ داد که در ادامه می خوانید:

–علل ساییدگی زانو چیست، آیا با افزایش سن همه افراد آن را تجربه می کنند؟

به گزارش سرویس سلامت پایگاه خبری سپاهان خبر بالاخره با بالارفتن سن و کهولت، آسیب ها و ضربه هایی که احتمالا در طول زمان منجر به شکستگی و آسیب شده باشد یا بیماری های روماتیسمی، می توانند به مرور باعث ایجاد ساییدگی درزانوها شوند. بد نیست این نکته را هم بدانیم که اصلا خود ساییدگی زانو چیست. بسیاری از افراد داشتن زانو درد و ساییدگی مفصل زانو را دلیلی بر بروز آرتروز زانو می‌دانند، این باور اشتباه است و ساییدگی زانو همان آرتروز زانو نیست؛ بلکه ساییدگی مفصل زانو مهم‌ترین علت بیماری آرتروز است. با ساییده شدن غضروف‌های اطراف مفصل زانو، غضروف‌ها در تکه‌های کوچک‌تری شکسته می‌شوند. این تکه‌ها در اطراف مفصل به‌صورت شناور باقی می‌مانند.

غضروف به دلیل داشتن بافت ارتجاعی و لغزنده در تسهیل حرکت مفصل و استخوان نقش بسیار مهمی دارد. با فرسایش و ساییده شده غضروف، این لغزندگی از بین می‌رود و حرکت مفصل و استخوان با مشکلاتی مواجه می‌شود که همراه با درد خواهد بود. و اما با افزایش سن، درد زانو به‌طور طبیعی ایجاد می‌شود. بااین‌حال، سن تنها عامل زانو درد نیست و امروزه حتی افراد ۳۰ تا ۴۰ ساله نیز درد زانو را تجربه می‌کنند که بیشتر به‌دلیل اضافه‌وزن و سبک زندگی کم‌تحرک است.

–موثرترین روش پیشگیری از ابتلا به آن چیست و بهترین زمان برای اقدامات پیشگیرانه از چه مقطع سنی است؟

اصلاح سبک زندگی، ورزش های صحیح، تقویت عضلات اطراف زانو مثل چهار سر زانو و رعایت وزن که بهتر است از همان سنین جوانی به طور جدی رعایت شود.

–آیا تغذیه در درمان ساییدگی زانو تاثیر دارد، ( مثلا برخی متخصصان تغذیه توصیه به مصرف ژله و پاچه گاو و شتر و… دارند)

حقیقتا اینکه غذای خاصی در پیشگیری نقش داشته باشد مطرح نیست ولی خب پروتیین ها می توانند منبع خوبی برای غضروف ها و عضلات باشند. برخی ویتامین‌ها و مکمل‌های اساسی می‌توانند به سالم‌تر نگه داشتن مفاصل کمک کنند. به‌عنوان مثال، ویتامین دی در تقویت استخوان‌ها بسیار موثر است؛ زیرا به بدن در جذب کلسیم کمک می‌کند ضمن اینکه تحقیقات نشان داده‌اند ویتامین دی می‌تواند التهاب را که یکی از دلایل اصلی درد مفاصل است، کاهش دهد. اسیدهای چرب امگا ۳ نیز عامل ضدالتهابی مؤثری دارند، این مواد اغلب در مغزها و دانه‌ها، روغن‌های گیاهی (مانند روغن بذر کتان، سویا و کانولا) و در روغن ماهی (به‌ویژه از ماهی‌های چرب آب سرد مانند سالمون، تن، ماهی خال‌خالی و شاه‌ماهی) یافت می‌شوند. مصرف مواد غذایی مانند ژله- پاچه گاو و شتر و پای مرغ که البته خیلی هم مرسوم است جنبه تقویتی عضلات و مفاصل را دارد و نمی توان نگاه درمانی به آن داشت.

–انجام فیزیوتراپی برای بهبود وضعیت زانو و تسکین درد آن چقدر موثر است؟

فیزیوتراپی و ورزش هایی که منجر به تقویت عضلات پیرامون زانو می شود هم برای تسکین درد مفید است و هم وضعیت درد را برای بیمار قابل تحمل تر می کند اما فیزیو تراپی به معنای درمان اصلی ساییدگی زانو نیست.

–تبلیغات گسترده ای در شبکه های اجتماعی راجع به درمان ساییدگی زانو با تزریق آمپول و مصرف دارو… وجود دارد، نظر شما در این خصوص چیست؟

مصرف داروها یا برخی از تزریقات مثل پی آر پی در مراحلی که میزان آرتروز به حد نهایت خودش نرسیده که جراحی لازم شود می تواند اثرات پیشگیرانه و محافظتی داشته باشد و استفاده از این راهکارها ایرادی ندارد، اما ممکن است این تبلیغات بیشتر از حد اثرگذاریِ این ها باشد یعنی اغراق آمیز باشد، لذا مشورت با پزشکان متخصص و کاربلد می تواند مسیر صحیح درمان را به شما نشان دهد.