سقوط سرانه مصرف مرغ با افزایش ۷۰ هزار تومانی

این روزها خبر از جهش‌های ۷۰ هزار تومانی در هر کیلو مرغ می‌رسد؛ رقمی که  برای میلیون‌ها خانواده، به معنای حذف یک وعده غذایی یا جایگزینی آن با کالاهای بی‌کیفیت است.

از ۱۰۰ هزار تومان تا ۴۵۰ هزار تومان

به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر اگر نگاهی به تقویم قیمت‌ها بیندازیم، متوجه می‌شویم که ما با یک نوسان ساده رو‌به‌رو نیستیم، بلکه با یک «انفجار قیمتی» مواجهیم. سال ۱۴۰۴، زمانی که قیمت هر کیلو مرغ در محدوده ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تومان بود، بسیاری تصور می‌کردند این سقف است. اما طوفان اصلی از دی‌ماه ۱۴۰۴ شروع شد. همزمان با حذف ارز ترجیحی، قیمت‌ها شتاب گرفت و در ابتدای سال ۱۴۰۵، مرغ را در بازه ۲۵۰ تا ۳۰۰ هزار تومان دیدیم. اما این تازه شروع ماجرا بود؛ جهش‌های متوالی باعث شد قیمت‌ها در برخی بازه‌های زمانی به ۳۵۰، ۴۰۰ و حتی در نقاطی از بازار به ۴۵۰ هزار تومان برسد. یعنی در یک سال، قیمت این کالای اساسی بیش از ۳ برابر شده است.‌

بازی ارز، نهاده‌ها و اتحادیه‌ ها

اما سؤال اینجاست چرا مرغ گران شد؟ پاسخ در زنجیره تأمین است، جایی که تولیدکننده فریاد می‌زند و مصرف‌کننده قیمت گذارف می‌دهد. اتحادیه‌های مرغداران و فعالان این حوزه، انگشت اتهام را به سمت «خوراک دام و طیور» گرفته‌اند. ذرت و سویا که غذای اصلی مرغ‌هاست، به دلیل حذف ارز ترجیحی و افزایش قیمت‌های جهانی، با جهشی خیره‌کننده (در برخی موارد تا ۳۵۰ درصد) گران شده‌اند. وقتی قیمت دانه و نهاده بالا برود، مرغدار برای اینکه ضرر نکند، قیمت خروجی را بالا می‌برد.
‌اما آیا تمام داستان همین است، منتقدان می‌گویند خیر، در کنار هزینه‌های تولید، «ناکارآمدی در توزیع» و «حضور دلالان» است که مثل یک انگل در بدنه بازار عمل می‌کنند. اینجاست که نقش اتحادیه‌ها و نهادهای نظارتی زیر سؤال می‌رود؛ چرا در حالی که تولیدکننده از گرانی نهاده می‌گوید، مصرف‌کننده باید هزینه‌ی هرگونه ناکارآمدی اداری و دلال‌بازی‌ها را از جیب خود بپردازد؟‌

مرغ تبدیل به کالای لوکس شد

نتیجه این بازی قیمت‌ها، یک آمار تکان‌دهنده است، سقوط سرانه مصرف مرغ در کشور. وقتی قیمت هر کیلو مرغ به نزدیکی نیم میلیون تومان می‌رسد، طبیعی است که مردم از خرید آن دست بکشند. گزارش‌ها نشان می‌دهد سرانه مصرف مرغ به شدت کاهش یافته و بسیاری از خانواده‌ها حتی از خرید تخم‌مرغ هم منصرف شده‌اند.
در نهایت، گرانی مرغ یک بحران معیشتی است و تا زمانی که دولت نتواند بین «حمایت از تولیدکننده» و «حفاظت از سفره مردم» تعادل ایجاد کند و به جای پاسخ‌های کلی، راهکاری برای کاهش قیمت نهاده‌ها و حذف دلالان پیدا کند، مرغ همچنان از قفس رفاه می‌پرد و مردم را در برابر تورمی افسارگسیخته رها می‌کند.