دستور معاون اول رئیس‌جمهور برای تعیین تکلیف نام دریای خزر؛ خزر، کاسپین یا مازندران؟

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با تأکید بر لزوم هماهنگی در اسناد و مکاتبات رسمی، خواستار بررسی دقیق کارشناسی پیشینه تاریخی و وجوه مختلف نام‌های مورد استفاده برای بزرگ‌ترین پهنه آبی سرزمینی ایران شد تا در نهایت یک عنوان واحد برای این دریا تعیین و تثبیت گردد.

به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری سپاهان خبر ، طرح این موضوع پس از آن صورت گرفت که اخیراً در برخی نقشه‌ها و رسانه‌های رسمی همچون سازمان صداوسیما، استفاده از عناوین جایگزین نظیر «دریای کاسپین» بازتاب یافته بود. این در حالی است که نام‌گذاری این دریا ریشه‌ای عمیق در تحولات تاریخی و قومی منطقه دارد.

ریشه‌شناسی تاریخی نام‌های دریای شمالی ایران

نام «خزر» برگرفته از قوم ترک‌تبار خزر است که از قرن هفتم تا دهم میلادی در نواحی شمال قفقاز و بخش‌های شمالی و غربی این دریا حکمرانی می‌کردند. گرویدن بخشی از طبقه حاکم این قوم به آیین یهودیت در قرن هشتم و نهم، از رویدادهای بازتاب‌یافته در منابع تاریخی است که پس از فروپاشی این حکومت نیز نام آنان را در برخی کتب جغرافیایی ماندگار ساخت.

در سوی مقابل، نام‌های اصیل‌تری همچون «دریای مازندران» و «دریای طبرستان» به همراه عنوان بین‌المللی «کاسپین»، هر یک بازتاب‌دهنده پیشینه جغرافیایی، قومی و تاریخی کرانه‌های این دریا هستند؛ موضوعی که نشان می‌دهد انتخاب عنوان رسمی، فراتر از یک بحث واژگانی ساده و در پیوند با هویت فرهنگی و تاریخی منطقه است.

لزوم دستیابی به عنوان واحد در اسناد رسمی دولت

معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به وجود دیدگاه‌های متفاوت میان محققان و طرح پرسش‌هایی در تعاملات بین‌المللی پیرامون استفاده ایران از عنوان «خزر»، بر ضرورت مطالعه همه‌جانبه این موضوع تأکید کرد. وی تصریح کرد که دولت باید پس از جمع‌بندی دیدگاه‌های کارشناسی، یک نام واحد و مشخص را برای بهره‌گیری در مکاتبات و اسناد رسمی کشور برگزیند.

عارف همچنین با اشاره به روابط با کشورهای همسایه پیرامون این پهنه آبی خاطرنشان کرد که با توجه به عدم وجود اختلاف جدی میان کشورهای حاشیه این دریا در خصوص نام‌گذاری آن، می‌توان از بستر تعاملات و رایزنی‌های منطقه‌ای نیز برای رسیدن به اجماع و ثبات در این زمینه بهره گرفت.