به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر از کمبود بنزین در جایگاههای سراسر کشور گرفته تا صفهای طولانی و سرگردانی مردم که کارت سوختشان تمام شده، وضعیت سوخت به مشکل رسیده است. در حالی که دولت تلاش میکند با سهمیهبندی و حذف کارتهای اضطراری، مصرف را مدیریت کند، واقعیت میدانی چیز دیگری میگوید، جایگاههای خالی از کارت، رانندگان سرگردان و اعترافاتی از سوی مسئولان که نشان میدهد با یک مشکل تأمین واقعی روبرو هستیم.
از اول آبان ماه، وقتی سهمیه سوم به کارتهای سوخت شخصی شارژ شد، خیلیها فکر کردند بالاخره عمر صفهای طولانی جایگاهها به پایان رسیده است. اما ساعتی نمیگذرد در جایگاهها که رانندهای با دست خالی از دستگاه برنگردد. کارت شخصیاش را میزند، دورقمی که انتظار داشت نمیبیند، به متصدی جایگاه نگاه میکند و متصدی با شرمندگی میگوید کارت جایگاه جمع شده است.
سه پله سهمیه و یک پله بیتکلیف
ساختار فعلی روشن است. سهمیه اول شصت لیتر در ماه با نرخ هر لیتر هزار و پانصد تومان، سهمیه دوم پنجاه لیتر با نرخ سه هزار تومان و سهمیه سوم پنجاه لیتر با نرخ ده هزار تومان البته نه برای همه استان ها .
مسئولان تأکید میکنند سهمیه سوم از دو سهمیه قبلی کسر نمیشود و سهمیهای جداگانه است. اما همین جاست که گره کور شکل میگیرد. رانندهای که سهمیه سوم را ندارد و شهرش در فهرست یازده استان نیست، باید برای هر لیتر بیش از سهمیهاش، به کارت جایگاه پناه ببرد. کارتی که در بسیاری از جایگاهها یا جمع شده یا شارژ روزانهاش پیش از ظهر تمام میشود. آن وقت است که صف، دوباره از نو متولد میشود.
خلوت شدن جایگاهها و کاهش سه درصدی
کرامت ویس کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران، در تشریح این طرح میگوید که پیش از اجرای آن، مردم ساعتها منتظر میماندند تا با کارت اضطراری حدود پانزده تا سی لیتر بنزین بگیرند و کارتهای جایگاه روزانه با شش هزار لیتر شارژ میشد که با سقف دویست و پنجاه و پنج تراکنش، در ساعات ابتدایی روز پایان مییافت. به گفته او این طرح از مرداد در کرمان آغاز شد و در شهریور به سیستان و بلوچستان و در مهر به خراسان جنوبی رسید و از اول آبان هشت استان دیگر از جمله خراسان رضوی، خراسان شمالی، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان، هرمزگان و یزد نیز اضافه شدند و مجموع به یازده استان رسید.
او با تأکید بر اینکه جمعآوری کارتهای اضطراری به معنای حذف کامل آنها نیست، میگوید کارتهای محدودی برای مسافران و کسانی که سهمیهشان تمام شده در جایگاهها باقی مانده است و مردم میتوانند پس از بررسی سامانهای سوخت دریافت کنند. آمار رسمی هم از کاهش سه درصدی مصرف در بیست و چهار روز آبان در استانهای مشمول و افزایش هجده و نیم درصدی مصرف سی ان جی خبر میدهد. حتی او از رضایت بیش از هشتاد و پنج درصدی دریافتکنندگان سهمیه سوم سخن گفته است.
آنچه در جایگاهها میگذرد
اما فاصله میان این آمار و واقعیت آنقدر زیاد است که نمیشود از کنارش ساده گذشت. در بازدید میدانی از چند جایگاه میتوان به راحتی به این نتیجه رسید که این طرح با موفقیت روبه رو نبوده است ، صف های طولانی و اعتراض مردمی که باید وقت زیادی را در این صف ها بگذرانند .
زنی حدوداً چهل ساله پشت فرمان خودرو، بیست دقیقه منتظر مانده بود تا بفهمد کارت جایگاه هست یا نه. میگوید هر بار میآیم جایگاه باید دعا کنم کارت باشد. آخر ماه که سهمیهام تمام میشود، باید بنزین ده هزار تومانی بزنم آن هم اگر اگر جایگاه کارت داشته باشد .
.در جایگاه دیگری مردی که خودش را رضا کریمی معرفی کرد گفت: هر روز وضعیت همین است و واقعا خسته شدیم و جایگاه های سوخت که کارت دارند نیز کم و کمتر میشوند.
شکایت کارکنان جایگاه اما تلختر است. مهدی اسدی که در یکی از جایگاه های شهر فعال است میگوید از وقتی کارتها را جمع کردند، کار ما شده توضیح دادن به مردم. روزی صد نفر میپرسند کارت دارید یا نه و من باید بگویم فقط برای موارد ضروری است. میگوید اگر مسافری با سهمیه تمام شده برسد و سامانه تأییدش کند، سوخت میدهیم و گرنه مردم دست خالی برمیگردند.
حسین مرادی، از کارکنان جایگاهی دیگر نیز میگوید سهمیه کارت روزانه اول صبح تمام میشود و بعدازظهر هر کس بیاید ما فقط عذرخواهی میکنیم البته قرار است همین یک کارت را هم نداشته باشیم .
پای کمبود در میان باشد
اما سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت انرژی گفت ما واقعاً مشکل تأمین داریم و اگر با مدل قبلی جلو برویم ممکن است شاهد خاموش شدن یک سری جایگاهها باشیم.
البته همین یک جمله سقاب کافی است تا تمام بحثهای فنی درباره سهمیه و نرخ و سامانه، رنگ دیگری بگیرد. وقتی پای کمبود در میان باشد، آن وقت این واقعیت معنا پیدا میکند که مسئولان از مردم میخواهند برای سفر برنامهریزی کنند، سوخت را ذخیره کنند و از قبل پیشبینی کنند در کدام شهر بنزین بزنند.
هزینه اصلاح، بر دوش کیست
در این طرح هدف درست بود، اجرا نه. سهمیه سوم در عمل هیچ تخفیفی نسبت به نرخ کارت جایگاه برای برخی استانها ایجاد نکرد؛ فقط مسیر دسترسی را عوض کرد. کارت جایگاه جمع شد، اما نه سامانه استعلامی به مردم داده شد، نه اطلاعرسانی دقیقی انجام گرفت، نه کارتهای جایگاه به اندازه کافی در جایگاهها باقی ماند. حتی مدیرعامل شرکت ملی پخش هم گفت: نواقص طرح شناسایی شده و در حال پیگیری است و سامانه فعلی امکان انتخاب ترتیب مصرف سهمیهها را ندارد.
نتیجه این است که هزینه اصلاح، نه بر دوش طراحی، بلکه بر دوش رانندهای افتاده که در نیمه راه سفر، پشت چراغ قرمز یک جایگاه، باید هم نقشه بکشد، هم حساب کند، هم تلفن بزند. اگر بنزین کم است، بهتر است همان را صریح گفت و مردم را در جریان گذاشت. طرحی که در آن شهروند باید برای پر کردن باکش برنامهریزی سه ماهه داشته باشد، بیش از آنکه مدیریت مصرف باشد، مدیریت انتظار است.









دیدگاهتان را بنویسید