فصل پرواز مرغ از سفره مردم!
به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر گرانی مواد غذایی دیگر به خبری تکراری و روزمره در کشورمان تبدیل شده است. با این حال، وقتی پای مرغ به میان می‌آید، موضوع ابعاد نگران‌کننده‌تری پیدا می‌کند. مرغ برای بسیاری از خانوارهای ایرانی نه یک انتخاب غذایی از میان چند گزینه، بلکه اصلی‌ترین و گاهی تنها منبع تامین پروتئین حیوانی است.
حالا با افزایش قیمت این محصول و کاهش قدرت خرید مردم، این نگرانی جدی‌تر از همیشه مطرح است که اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، مرغ نیز به‌تدریج از سفره بخش قابل‌توجهی از جامعه پر بکشد و به کالایی تبدیل شود که خرید آن برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار یا حتی غیرممکن است. مساله فقط افزایش قیمت یک قلم کالا نیست بلکه مساله اصلی، کوچکتر شدن سفره خانوارها و عقب‌نشینی تدریجی اقشار مختلف از تامین نیازهای اولیه زندگی است.
در شرایطی که درآمد بسیاری از حقوق‌بگیران و کارگران متناسب با رشد هزینه‌های زندگی افزایش پیدا نمی‌کند، هر موج جدید گرانی به معنای حذف یا محدود شدن یکی دیگر از اقلام مصرفی است. مرغ نیز به دلیل جایگاه ویژه‌ای که در سبد غذایی خانوار دارد، از نخستین کالاهایی است که کاهش مصرف آن می‌تواند پیامدهای جدی به دنبال داشته باشد.
نخستین و مهم‌ترین تبعات این وضعیت، تهدید امنیت غذایی و کاهش کیفیت تغذیه خانوارها است. وقتی خانواده‌ای توان خرید گوشت قرمز را ندارد، معمولا مرغ را جایگزین آن می‌کند. حال اگر این گزینه نیز از دسترس خارج شود، بسیاری از مردم ناچار خواهند شد مصرف منابع پروتئینی را کاهش دهند یا به مواد غذایی ارزان‌تر اما با ارزش تغذیه‌ای متفاوت روی بیاورند.
این روند به‌ویژه برای کودکان، نوجوانان، زنان باردار و سالمندان می‌تواند نگران‌کننده باشد چراکه تغذیه نامناسب در این گروه‌ها ممکن است آثار بلندمدت بر سلامت و کیفیت زندگی برجای بگذارد. پیامد دوم، افزایش فشار اقتصادی بر طبقه متوسط و دهک‌های کم‌درآمد است. خانواده‌ای که پیشتر می‌توانست با مدیریت هزینه‌ها چند وعده در هفته غذای حاوی مرغ تهیه کند، ممکن است ناچار شود همین میزان را نیز کاهش دهد. در چنین شرایطی، صرفه‌جویی دیگر به معنای مدیریت مخارج غیرضروری نیست، بلکه به حذف نیازهای اساسی زندگی گره می‌خورد. این مساله به‌تدریج احساس محرومیت، نابرابری و ناامنی اقتصادی را در جامعه تشدید می‌کند.
از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مردم می‌تواند بر بازار تولید نیز اثر منفی بگذارد. صنعت مرغداری زنجیره‌ای گسترده از تولیدکنندگان نهاده‌های دامی، مرغداران، کشتارگاه‌ها، حمل‌ونقل و شبکه توزیع را در بر می‌گیرد. اگر افزایش قیمت‌ها به کاهش تقاضای موثر منجر شود و در کنار آن هزینه تولید همچنان بالا بماند، تولیدکنندگان نیز با مشکلات بیشتری مواجه خواهند شد.
در نتیجه، احتمال شکل‌گیری چرخه‌ای از افزایش هزینه، کاهش مصرف و فشار بر تولید وجود دارد. نکته مهم دیگر، آثار اجتماعی این وضعیت است. غذا صرفا یک کالای اقتصادی نیست بلکه بخش مهمی از احساس امنیت و آرامش خانواده‌ها به توانایی تامین سفره‌ای متناسب با نیاز اعضای آن وابسته است. وقتی والدین برای خرید مواد غذایی ضروری با محدودیت جدی روبه‌رو می‌شوند، فشار روانی و نگرانی درباره آینده فرزندان نیز افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، مهار گرانی مرغ نباید صرفا به برخوردهای مقطعی با قیمت‌ها یا وعده‌های کوتاه‌مدت محدود شود.
تامین پایدار نهاده‌های دامی، کاهش هزینه‌های تولید، نظارت موثر بر زنجیره توزیع، جلوگیری از واسطه‌گری غیرضروری و حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند. واقعیت این است که مرغ در سفره ایرانیان فقط یک ماده غذایی نیست بلکه معیاری برای سنجش توان معیشتی خانواده‌ها است.
اگر روند فعلی ادامه یابد، خطر آن وجود دارد که مرغ نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر از سبد مصرفی بخشی از مردم حذف شود. آن روز، مساله دیگر صرفا گرانی مرغ نخواهد بود بلکه باید درباره کوچک شدن سفره مردم، کاهش کیفیت تغذیه و آینده امنیت غذایی و سلامت جامعه نگران بود. سفره‌ای که هر روز کوچکتر می‌شود، هشداری است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
دیدگاهتان را بنویسید