به گزارش سرویس جامعه پایگاه خبری سپاهان خبر وقتی صحبت از مصرف سیگار میشود، معمولاً بزرگسالان را در ذهن مجسم میکنیم ، اما واقعیت امروز بسیار تلختر است. حالا باید از کیف مدرسه کودکانی حرف بزنیم که هنوز در ابتدایی هستند، اما در کنار مداد و دفتر، ویپهای رنگارنگ و سیگار در وسایلشان پیدا میشود. این اتفاق زنگ خطری است که به صدا درآمده تا هشدار دهد سموم دخانیات با چه روشهای فریبندهای وارد حریم امن خانوادهها شده است. وقتی سیگارها را شبیه شکلات میسازند تا کودک را جذب کنند، یعنی با یک حمله مستقیم به سلامت نسل آینده روبروئیم.
مرگهای ارزانقیمت
اگر نگاهی به آمار جهانی بیندازیم، متوجه میشویم سیگار هر سال بیش از ۳۷ هزار نفر را در دنیا میکشد. برای درک بهتر این فاجعه باید گفت که نرخ مرگ و میر ناشی از سیگار، چندین برابر بیشتر از تصادفات رانندگی، خودکشی و حتی بیماریهای مهلکی مثل ایدز است. اما نکته تکاندهنده اینجاست که نزدیک به ۹۰ درصد این افراد، اولین بار پیش از ۱۸ سالگی طعم نیکوتین را چشیدهاند.
نیکوتین به عنوان یکی از اعتیادآورترین مواد جهان، فقط در سیگارهای قدیمی نیست. سیگارولها و بهویژه سیگارهای الکترونیکی با ظاهر فریبنده، تلهای هستند که خردسالان را در کمترین زمان ممکن به زنجیر اعتیاد میکشند.
توهم مردانگی و خودنمایی
اما اکر بخواهیم بدانیم چرا کودک، به سراغ سیگار میرود، ریشهی این اتفاق را باید در نیازهای روانی آسیبدیده جستجو کرد. بسیاری از پسران نوجوان به اشتباه فکر میکنند سیگار کشیدن آنها را مردتر یا با اعتمادبهنفستر نشان میدهد، توهمی که در نهایت به یک شخصیت پوچ منجر میشود.
از سوی دیگر، میل به خودنمایی برای جلب توجه همسالان یا تلاش برای فرار از احساس حقارت درونی، کودکان را به این مسیر میکشاند. آنها برای اینکه در جمع دوستانشان پذیرفته شوند یا استقلالی دروغین را به رخ بکشند، به رفتارهای پرخطری روی میآورند که قیمت آن، نابودی ریهها و سلامت جسمی آنهاست.
از الگوی خانوادگی تا تلههای دنیای دیجیتال
نمیتوان از سیگار در کودکان گفت و از نقش خانواده حرف نزد. تقلید، قدرتمندترین ابزار یادگیری کودک است. وقتی پدر یا مادر سیگار میکشند، در واقع دارند این رفتار را در ذهن فرزندشان عادی میکنند و فضای مجازی نیز به بزرگترین ویترین تبلیغاتی برای سیگار تبدیل شده است.
سودابه توکلی، یک روانشناس بالینی است وی معتقد است والدین باید از همان سالهای نخست زندگی، آموزش استفاده درست از تلفن همراه و رسانهها را شروع کنند. نظارت بر محتوایی که کودک میبیند، تنها راه پیشگیری از مواجهه کودک با ترندهای مخربی است که سیگار کشیدن را جذاب جلوه میدهند.
فشار همسالان و ضربهی مقایسهها
نوجوانان برای اینکه در گروه دوستانشان بچهگانه به نظر نرسند، حاضرند هر ریسکی را بپذیرند. اما فشار فقط از سمت دوستان نیست؛ مقایسههای مداوم والدین (اینکه چرا مثل فلانی نیستی یا چرا موفقتر نیستی) باعث ایجاد خشم و احساس حقارت در نوجوان میشود. در این شرایط، سیگار کشیدن برای آنها به ابزاری برای اعتراض به والدین و ابراز استقلالی غلط تبدیل میشود.
راه نجات؛ جایگزینی صمیمیت با خشونت
بسیاری از والدین در لحظه مصرف سیگار توسط فرزندشان، به سراغ فریاد، تنبیه یا تحقیر میرند. اما حقیقت این است که خشونت، بنزین آتش اعتیاد است و فقط باعث میشود نوجوان در پنهانکاری حرفهایتر شود.
توکلی تأکید میکند که اگر رابطه والدین و فرزند از کودکی بر پایه اعتماد و صمیمیت شکل بگیرد، در دوران نوجوانی نیاز به اجبار و تهدید از بین میرود. راهکار اصلی این است که والدین ضمن حفظ جایگاه خود، رابطهای دوستانه و قابل اعتماد با فرزندانشان بسازند. صمیمیت، تنها سپر دفاعی موثری است که میتواند جلوی وسوسههای بیرونی را بگیرد.
در واقع سیگار کشیدن در سنین پایین، نشانهای از یک بحران عمیق در ارتباطات خانوادگی است. هر سیگاری که در دست یک کودک روشن میشود، تکهای از آینده او را خاکستر میکند. نجات نسل جدید، نیازمند هوشیاری والدین در نظارت بر رسانهها و جایگزینی تربیت با خشونت، با تربیت بر پایه صمیمیت است.




دیدگاهتان را بنویسید