بحران انرژی با اقتصادهای اروپایی چه خواهد کرد؟

برخی ناظران و تحلیلگران اقتصادی در اروپا هشدار می دهند که با توجه به درپیش بودن فصول سرد سال و البته تداوم درگیری های ژئوپلیتیکی در غرب آسیا و اوکراین، می تواند حامل تبعات وخیمی برای اقتصادهای اروپایی باشد. در این رابطه، به طور خاص ۴ نکته مورد اشاره قرار می‌گیرند.

به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر نخستین پیامد، افزایش تورم است. قیمت بالای گاز، سوخت و برق، مستقیما هزینه زندگی خانوارها را افزایش می‌دهد و از طریق هزینه حمل‌ونقل و تولید، قیمت کالاها را بالا می‌برد. تورم منطقه یورو در ماه اوت به ۳.۳ درصد رسید در حالی که این رقم در ماه جولای گذشته، ۲.۹ درصد بود. تورم انرژی نیز در همین مدت از ۱۰.۳ درصد به ۱۴.۳ درصد افزایش یافته است. بانک مرکزی اروپا پیش‌بینی کرده تورم منطقه یورو در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ به حدود ۳.۶ درصد برسد.

یعنی به شکل محسوسی بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا قرار خواهد گرفت. دومین پیامد، فشار بر صنایع و کاهش قدرت رقابتِ اروپا است. گاز برای صنایعی مانند فولاد، مواد شیمیایی، شیشه، سیمان و کود اهمیت زیادی دارد. وقتی قیمت گاز افزایش می‌یابد، هزینه تولید این شرکت‌ها بالا می‌رود. در چنین شرایطی، بنگاه‌ها یا باید قیمت محصولات خود را افزایش دهند، یا تولید را کاهش دهند و حتی بخشی از فعالیت خود را به مناطقی منتقل کنند که انرژی ارزان‌تری دارند. این مساله برای اقتصادهای صنعتی مانند آلمان اهمیت بیشتری دارد و می‌تواند سرمایه‌گذاری و اشتغال صنعتی را تحت فشار قرار دهد.

سومین پیامد، کاهش قدرت خرید خانوارها است. افزایش قیمت گاز، برق، بنزین و گازوئیل باعث می‌شود سهم بیشتری از درآمد خانوارها صرف انرژی و حمل‌ونقل شود. در نتیجه پول کمتری برای خرید کالاها و خدمات دیگر باقی می‌ماند. این موضوع به‌ خصوص در زمستان، زمانی که مصرف انرژی برای گرمایش افزایش می‌یابد، می‌تواند فشار بیشتری بر خانوارهای کم‌درآمد وارد کند و مصرف داخلی را کاهش دهد. چهارمین پیامد، دشوارتر شدن سیاستگذاری اقتصادی است.

دولت‌ها برای جلوگیری از افزایش شدید قبوض ممکن است مجبور به پرداخت یارانه و کمک مالی شوند. در نتیجه، فشار بر بودجه عمومی افزایش می‌یابد. از طرف دیگر، بانک مرکزی اروپا نمی‌تواند به‌سادگی برای حمایت از رشد اقتصادی، نرخ بهره را کاهش دهد، زیرا افزایش قیمت انرژی، تورم را بالا نگه داشته است. بنابراین اگر شوک انرژی ادامه پیدا کند، اروپا ممکن است با ترکیبی از تورم بالاتر، رشد اقتصادی ضعیف‌تر و فشار بیشتر بر بودجه دولت‌ها رو به ‌رو شود. مسائلی که اروپایی‌ها راهکارهای آماده و در دسترسی را برای مخاطب قرار دادن آنها پیش روی خود نمی‌بینند.