کالبدشکافی تحریمهای دارویی در میان خوشبینیهای آقای وزیر
به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر در نظام توزیع سوخت ایران، همیشه یک سوراخ سیاه وجود داشت که میلیاردها تومان سرمایه ملی از آن می‌گریخت و آن هم کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها بود. کارت‌هایی که تا دیروز بی‌نام و نشان بودند و هر کسی می‌توانست بدون هیچ ردی، از آن‌ها سوخت دریافت کند. حالا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی تصمیم گرفته است این ناشناس بودن را به پایان برساند. اجرای طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری، در ظاهر یک اقدام برای کاهش صف‌هاست، اما در باطن، یک عملیات نظارتی گسترده برای شناسایی دقیق مصرف‌کنندگان و بستن مسیرهای انحرافی است که سال‌هاست ریشه در جایگاه‌های سوخت دارد.
۴۰ درصد سوخت کشور در دستان کارت‌های بی‌نام
۴۰ درصد سوخت‌گیری کشور از طریق کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها انجام می‌شود. تصور کنید نزدیک به نصف بنزین مصرفی کشور، تا پیش از این از مسیری عبور می‌کرد که هیچ هویتی نداشت. این یعنی یک فضای باز برای تصدی‌گری جایگاه‌داران، برداشت‌های غیرقانونی و خطرناک‌تر از همه، تغذیه شبکه قاچاق سوخت. طرح جدید می‌گوید دیگر خبری از بنزین بی‌نام نیست؛ از این پس، هر تراکنش باید به یک کارت بانکی و یک کد ملی متصل باشد.
حذف واسطه‌ها
فرآیند جدید ساده اما استراتژیک است، متقاضی کارت بانکی خود را در دستگاه POS قرار می‌دهد، احراز هویت می‌شود و سپس سوخت می‌گیرد. در نگاه اول، این یعنی سرعت بیشتر و صف کمتر، اما در نگاه تحلیلی، این یعنی حذف واسطه‌ها. با این کار، جایگاه‌دار دیگر تصمیم‌گیرنده نیست که به چه کسی سوخت بدهد یا چه کسی را در اولویت قرار دهد. حالا هر تراکنش، یک اثر انگشت دیجیتال از مصرف‌کننده بر جای می‌گذارد و شفافیت، جایگزین هرج‌ومرج می‌شود.
شعار صیانت و واقعیت صف‌ها
شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی از مردم خواسته صبور باشند و اشکالات مرحله آزمایشی را بپذیرند. اما سوال اینجاست که آیا زیرساخت‌های بانکی و سیستم‌های احراز هویت در جایگاه‌های سوخت، توان تحمل فشار میلیونی کاربران را دارند؟ تجربه طرح‌های مشابه نشان داده که هرگونه اختلال در سیستم احراز هویت، می‌تواند صف‌های انتظار را به جای کاهش، افزایش دهد. صیانت از سرمایه‌های ملی هدف ارزشمندی است، اما اگر این صیانت به قیمت ایجاد هرج‌ومرج در جایگاه‌های سوخت تمام شود، پذیرش اجتماعی طرح با چالش جدی روبرو خواهد شد.
هوشمندسازی یا کنترل شدیدتر
شناسنامه‌دار کردن کارت‌های اضطراری، گامی بلند به سمت حکومتی کردن کامل توزیع سوخت است. این طرح اگر با موفقیت اجرا شود، ضربه‌ای مهلک به قاچاقچیان بنزین خواهد بود و جلوی هرگونه انحراف در مصرف را می‌گیرد. اما موفقیت این پروژه در گرو این است که شفافیت فقط برای نظارت بر مردم نباشد، بلکه نظارت شدیدی بر خود جایگاه‌داران و مدیران توزیع نیز اعمال شود. اصرار دولت بر هوشمندسازی، نشان می‌دهد که دوران سوخت آزاد و بی‌نام به پایان رسیده و از این پس، هر لیتر بنزین، یک شناسنامه خواهد داشت.
دیدگاهتان را بنویسید