به گزارش سرویس شهری پایگاه خبری سپاهان خبر در حالی که در بسیاری از شهرهای بزرگ ایران مانند تهران و مشهد، بازیافت و بازطراحی منسوجات در قالب فعالیتهای پراکنده، گروههای داوطلبانه یا اقدامات خیریه و شخصی انجام میشود، شهر اصفهان با یک حرکت استراتژیک، این جریان را به یک مدل رسمی و نهادینه شده در مدیریت شهری تبدیل کرده است.
گذار از فعالیتهای پراکنده به مدیریت رسمی شهری
مدیریت پسماند در سالهای گذشته همواره با نگاهی خطی انجام میشد یعنی تولید، مصرف و در نهایت دفع. اما آنچه امروز در اصفهان در حال شکلگیری است، پیادهسازی الگوی چرخشی است که در آن، پایان عمر یک محصول، آغاز زندگی محصولی دیگر است.
در حالی که در شهرهای دیگر، تلاش برای استفاده مجدد از لباسهای کهنه عمدتاً توسط طراحان مستقل یا انجمنهای خیریه به صورت پراکنده صورت میگیرد، اصفهان با حضور مستقیم سازمان مدیریت پسماند شهرداری، این فعالیت را از یک کار خیرخواهانه و شخصی به یک برنامه رسمی و ساختاریافته تبدیل کرده است. این یعنی اصفهان در حال تبدیل کردن «بازیافت ساده» به «مدل مدیریت شهری» است.
غلامرضا ساکتی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان، با نگاهی دقیق به این ضرورت، تأکید میکند که مدیریت پسماند دیگر نباید به جمعآوری و دفع محدود شود. او معتقد است بسیاری از موادی که امروز در الگوی رایج مصرف، زباله تلقی میشوند، در واقع ظرفیتهای اقتصادی پنهانی هستند که با نگاه خلاقانه و استفاده از ایدههای نوآورانه، میتوان آنها را به چرخه تولید و مصرف بازگرداند.
منسوجات گنجینهای که در زبالهدانها دفن شده است
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای مدیریت پسماند شهری، برخورد با پسماندهای نساجی است. پوشاک و پارچههای استفادهشده، حجم عظیمی از پسماند را تشکیل میدهند که اغلب به دلیل ماهیت آنها، به سختی بازیافت میشوند. اما اصفهان راهکار متفاوتی را پیشنهاد داده است: بازطراحی و خلق مجدد.
ساکتی با اشاره به این ظرفیت، میگوید لباسها و منسوجات مستعمل لزوماً به پایان عمر خود نرسیدهاند. او با معرفی نمایشگاه مد پایدار ایرانی اسلامی، بستری را فراهم کرده که در آن هنرمندان و طراحان، از پارچههای کهنه برای تولید محصولاتی همچون کیف، کفش، عروسک و حتی پوشاک بازطراحیشده استفاده میکنند. این رویکرد، نه تنها حجم پسماند را کاهش میدهد، بلکه با ایجاد جریانهای تولیدی جدید، از خلاقیت به عنوان سوخت اصلی اقتصاد چرخشی استفاده میکند.
مقایسه با الگوهای جهانی و ضرورت تغییر نگرش
در کشورهای توسعهیافته، مد پایدار یا همان مد سبز، اکنون به یک جریان اصلی تبدیل شده است. در اروپا و شمال آمریکا، برندهای بزرگی وجود دارند که تمام زنجیره تأمین خود را بر پایه بازیافت و کاهش کربن بنا کردهاند. اصفهان با اجرای این طرح، در واقع دارد زبان مدیریت شهری جهان را به قالب فرهنگ ایرانی اسلامی ترجمه میکند.
ساکتی با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت اقشار مختلف، از هنرمندان، طراحان، دانشجویان و خیاطان دعوت کرد تا در این چرخه شرکت کنند. او معتقد است شناسایی و بهکارگیری ظرفیت افراد خلاق در کنار ترویج مصرف مسئولانه، میتواند الگوهای نوین استفاده مجدد از منسوجات را در سطح شهر تقویت کند.
اقتصاد چرخشی فراتر از محیط زیست، در خدمت اشتغال
بازطراحی لباسها و منسوجات بلااستفاده، نقطه اتصال هنر، حفاظت از محیط زیست و فعالیتهای اقتصادی است. این رویکرد میتواند زمینه شکلگیری کسبوکارهای کوچک و مشاغل خلاق را فراهم کند. استفاده مجدد از پوشاک میتواند طول عمر محصولات را افزایش دهد و از ورود حجم قابل توجهی از مواد به چرخه پسماند جلوگیری کند.
در واقع، تبدیل مواد دورریز به محصولاتی با ارزش افزوده بالا، نمونهای از حرکت به سمت اقتصاد چرخشی است؛ رویکردی که در آن تلاش میشود مواد تا حد امکان در چرخه استفاده باقی بمانند و میزان تولید پسماند کاهش یابد.
در حقیقت اگر اصفهان موفق شود این طرح را به طور پایدار مدیریت کند، میتواند الگویی برای سایر کلانشهرهای ایران باشد.









دیدگاهتان را بنویسید