تفاهمنامه زمانی ارزش دارد که تامینکننده منافع و امنیت ملی ما باشد
افزایش سهم سوابق تحصیلی در پذیرش دانشگاهها طی سالهای اخیر با هدف کاهش وابستگی به آزمون سراسری و تقویت نقش مدرسه در فرآیند آموزش دنبال شده است. با این حال، اجرای برخی از این سیاستها بهویژه «تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم» در کنکور با اعتراض بخشی از دانشآموزان و خانوادهها همراه شد؛ اعتراضی که اکنون با ورود سازمان بازرسی کل کشور، ابعاد تازهای پیدا کرده است.
بررسی اعتراض دانشآموزان در سازمان بازرسی
ذبیحالله خدائیان رئیس سازمان بازرسی کل کشور اخیرا اعلام کرده است، هدف از مصوبات مربوط به تأثیر سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم در کنکور، کاهش وابستگی دانشآموزان به آزمون سراسری، تقویت جایگاه مدرسه و معلمان و توجه بیشتر به فرآیند آموزش در طول سال تحصیلی بوده است.
با این حال، به گفته وی، تعداد قابل توجهی از دانشآموزان نسبت به تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم اعتراض داشته و خواستار آن شدهاند که این پایه تنها دارای تأثیر مثبت باشد. سازمان بازرسی نیز پس از دریافت این مطالبات، موضوع را در دستور کار بررسی قرار داده است.
تأثیر نابرابریهای آموزشی
به نوشته خبرگزاری تسنیم در بررسیهای انجامشده مشخص شده است، شرایط آموزشی در سالهای اخیر برای همه دانشآموزان یکسان نبوده است. بهویژه در دوران شیوع کرونا و برگزاری آموزشهای غیرحضوری، بسیاری از دانشآموزان با محدودیتهای آموزشی روبهرو بودهاند؛ موضوعی که میتواند بر عملکرد تحصیلی و معدل آنان تأثیر گذاشته باشد.
در همین راستا، مطالعات انجامشده نشان میدهد دسترسی به امکانات آموزشی مناسب، مدارس باکیفیت و معلمان باتجربه نقش مهمی در موفقیت تحصیلی دانشآموزان دارد و میتواند شانس کسب معدل بالاتر را افزایش دهد.
نشانههایی از شکاف آموزشی در نتایج کنکور
همچنین خبرگزاری فارس با استناد به نتایج کنکور سال ۱۴۰۴ گزارش داده است که بیش از نیمی از رتبههای زیر ۳ هزار شهر تهران متعلق به دانشآموزان مدارس غیردولتی بوده است. بسیاری از کارشناسان این موضوع را نشانهای از تفاوت امکانات و کیفیت آموزشی میان مدارس مختلف کشور میدانند؛ مسئلهای که در بحث تأثیر قطعی معدل در کنکور اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پیشنهاد به رئیسجمهور برای اعمال تأثیر مثبت
بر اساس این گزارش، سازمان بازرسی کل کشور نتیجه بررسیهای خود را در قالب گزارشی به مسعود پزشکیان رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه کرده و پیشنهاد داده است که در سال جاری، تأثیر معدل پایه یازدهم به صورت «تأثیر مثبت» اعمال شود.
در صورت تصویب این پیشنهاد در شورای عالی انقلاب فرهنگی، نگرانی بخشی از دانشآموزان درباره تأثیر قطعی معدل یازدهم کاهش خواهد یافت؛ هرچند تصمیم نهایی در این زمینه همچنان بر عهده نهادهای سیاستگذار حوزه آموزش است.
نظر دانشآموزان؛ از نگرانی تا حمایت
در یک گفتوگوی میدانی با چند دانشآموز دبیرستانی، دیدگاههای متفاوتی درباره این موضوع مطرح شد.
«مهدی رضایی» دانشآموز پایه دوازدهم رشته تجربی میگوید: «سال یازدهم ما همزمان با مشکلات آموزشی بعد از دوران کرونا بود و خیلی از درسها را درست یاد نگرفتیم. اگر معدل یازدهم تأثیر قطعی داشته باشد ممکن است نتیجه کنکور ما را خیلی تحت تأثیر قرار دهد. به نظر من تأثیر مثبت عادلانهتر است.»
در مقابل، برخی دانشآموزان معتقدند حذف تأثیر قطعی ممکن است تلاش تحصیلی در مدرسه را کمرنگ کند. «نرگس احمدی» دانشآموز رشته ریاضی میگوید: «اگر معدل فقط تأثیر مثبت داشته باشد، ممکن است بعضی دانشآموزان دیگر به امتحانات مدرسه اهمیت ندهند. وقتی تأثیر قطعی باشد، دانشآموز مجبور است در طول سال درس بخواند نه فقط برای کنکور.»
دیدگاه والدین؛ نگرانی از عدالت آموزشی
در میان والدین نیز دیدگاههای متفاوتی دیده میشود. «حسین کریمی» پدر یکی از دانشآموزان کنکوری معتقد است: «در شهرهای کوچک یا مدارس دولتی امکانات آموزشی مثل مدارس خاص یا غیرانتفاعی نیست. اگر معدل تأثیر قطعی داشته باشد، دانشآموزی که در مدرسه ضعیفتری درس میخواند عملاً شانس کمتری پیدا میکند.»
اما «مریم حسینی» مادر یک دانشآموز پایه یازدهم نظر متفاوتی دارد و میگوید: «اگر سوابق تحصیلی جدی گرفته نشود، دوباره همه چیز به کنکور برمیگردد و دانشآموزان فقط به تستزنی روی میآورند. بهتر است به جای حذف تأثیر قطعی، کیفیت امتحانات نهایی و نظارت بر مدارس بیشتر شود.»
چالش عدالت آموزشی در نظام سنجش
کارشناسان آموزشی معتقدند افزایش سهم سوابق تحصیلی در پذیرش دانشگاهها میتواند به کاهش فشار کنکور و تقویت آموزش مدرسهای کمک کند. با این حال، تحقق این هدف نیازمند استانداردسازی امتحانات نهایی، کاهش فاصله میان مدارس دولتی و غیردولتی و فراهم شدن فرصتهای آموزشی برابر برای همه دانشآموزان است.
از این منظر، ورود سازمان بازرسی به موضوع اعتراض دانشآموزان را میتوان نشانهای از توجه به مسئله عدالت آموزشی دانست؛ مسئلهای که همچنان یکی از مهمترین چالشهای نظام آموزش کشور محسوب میشود و نیازمند بررسی و اصلاحات مستمر در سیاستهای آموزشی است.
دیدگاهتان را بنویسید