در جهان امروز که ثروت ملتها نه در مخازن زیرزمینی بلکه در توانمندیهای ذهنی نخبگانشان نهفته است، بنیاد ملی نخبگان به عنوان دیدبان هوش و خلاقیت ملی، نقشی حیاتی در شناسایی و هدایت سرمایههای انسانی ایفا میکند. استان اصفهان به عنوان قطب صنعتی و علمی ایران، همواره کانون جوشش نبوغی بوده است که برای اثرگذاری، نیازمند بستری هوشمند و ساختارمند هستند. بنیاد نخبگان در این مسیر، فراتر از یک نهاد حمایتی، به مثابه پلی میان دغدغههای حاکمیتی و توانمندیهای نخبگانی عمل میکند تا دانش را از قفسههای کتابخانه به صحنه عملیاتی صنعت و جامعه بکشاند.
به گزارش سرویس گفت و گو پایگاه خبری سپاهان خبر برای درک بهتر ابعاد فعالیتهای این نهاد راهبردی و آشنایی با افقهای پیش روی جامعه نخبگانی، در استودیوی نسل فردا میزبان دکتر سارا گلی بودیم وی که از اعضای هیئت علمی دانشگاه صنعتی اصفهان و رئیس بنیاد نخبگان این استان است، در این گفتگوی صمیمانه پرده از تحولاتی برداشت که در دو سال اخیر شتاب مضاعفی به خود گرفته است. هدف از این نشست، واکاوی مسیرهایی است که یک مستعد برتر باید طی کند تا به پایگاه دادههای نخبگانی کشور بپیوندد و همچنین بررسی چالشهایی که در مسیر تعامل میان صنعت و نخبگان وجود دارد. در ادامه، مشروح این گفتگو را که نمایی شفاف از وضعیت پنج هزار نخبه شناسایی شده در استان اصفهان است، میخوانید.
تولد بنیاد اصفهان و بازتعریف معیار اثرگذاری
بنیاد ملی نخبگان اگرچه در سال ۱۳۸۵ فعالیت خود را آغاز کرد، اما اصفهان به عنوان پیشرو در عرصههای علمی، از سال ۱۳۸۷ صاحب دفتر استانی شد تا به صورت مستقیم به مطالبات این قشر فرهیخته رسیدگی کند. دکتر گلی با تاکید بر اینکه تعریف نخبه در سالهای اخیر دچار تحولی بنیادین شده است، خاطرنشان کرد که امروز نخبه صرفا به معنای دارنده معدل بالا یا رتبه برتر کنکور نیست. در رویکرد جدید، نخبه فردی اثرگذار است که بتواند گرهای از مشکلات کشور باز کند. بر همین اساس، ارزیابیها نه بر پایه ادعا، بلکه بر مبنای خروجیهای عملیاتی و توان حل مسئله استوار شده است. این تغییر نگاه باعث شده تا طیف وسیعی از محصلان، فارغالتحصیلان و حتی شاغلان در صنایع که دارای ایدههای نوآورانه هستند، زیر چتر حمایتی این بنیاد قرار بگیرند.
منظومه طرحهای ملی، از شهید احمدی روشن تا استاد فرشچیان
وی افزود : یکی از نقاط قوت بنیاد نخبگان، طراحی شبکهای از طرحهای ملی است که هر کدام بخش خاصی از جامعه نخبگانی را هدف قرار میدهند. طرحهایی نظیر شهید رضایی، شهید احمدی روشن، شهید صیاد شیرازی و شهید چمران، هر یک با تمرکز بر پروژههای اولویتمحور و تقاضامحور، نخبگان را به چالش میکشند. رئیس بنیاد نخبگان اصفهان در تشریح این طرحها بیان داشت که این پروژهها به جای مباحث تئوری، بر عملیاتیسازی ایدهها تمرکز دارند. جالب اینجاست که در یک سال اخیر، نگاه ویژهای نیز به حوزه هنر شده و طرح استاد فرشچیان برای نخبگان هنری به این مجموعه اضافه شده است. این طرحها در واقع درگاهی برای ورود به پایگاه نخبگان است ، به طوری که افراد با ارائه پروپوزالهای برتر برای حل معضلات اعلام شده، جایگاه خود را در این ساختار تثبیت میکنند.
پیوند نخبگان با غولهای فولاد و فناوری
وی همچنین متذکر شد که بنیاد نخبگان استان اصفهان علاوه بر طرحهای ملی، مسیرهای اختصاصی خود را نیز طراحی کرده است که برجستهترین آنها طرح همیار صنعت نام دارد. در این مدل، دغدغهها و نیازهای صنایع بزرگی همچون فولاد مبارکه، شهرداری اصفهان و کارخانه نوآوری اسنوا در قالب گرنتهای پژوهشی به جامعه نخبگان اعلام میشود. دکتر گلی با اشاره به موفقیتهای خیرهکننده در این حوزه، از معرفی ۶۹ تیم نخبگانی به فولاد مبارکه خبر داد که در حال حل مسائل واقعی این مجتمع عظیم صنعتی هستند. نکته قابل تامل اینجاست که جذابیت این پروژهها به قدری بالا بوده که حتی نخبگان ایرانی خارج از کشور نیز از طریق درگاههای دیجیتال به این گرنتها متصل شده و در حل پروژههای ملی مشارکت میکنند.
تغییر ذائقه نسل نو و گرایش به پروژههای کوتاهمدت
در بخش دیگری از گفتگو، وی به تحلیل روانشناختی و رفتاری نسل جدید نخبگان پرداخت. او معتقد است که ذائقه این نسل تغییر کرده و نسل امروز نخبگی، کارهای پروژهای و گرنتمحور با زمانبندی انعطافپذیر را ترجیح میدهد. بنیاد نخبگان با درک این واقعیت، ساختار خود را به سمتی برده است که با این روحیه سازگار باشد. استقبال گسترده از گرنتهای شهرداری در موضوعات عمرانی که فراخوان آن به تازگی آغاز شده، گواهی بر این مدعاست که اگر بستر درست فراهم شود، نخبگان برای حضور در میدانهای عملیاتی اشتیاق بالایی دارند.
چالش شناسایی در هزارتوی هنرهای مهارتی
این مقام مسئول ادامه داد: در حالی که شناسایی نخبگان در حوزههای فنی و پزشکی به دلیل وجود سنجههای مشخص علمی راحتتر است، اما در قلمرو هنر، نخبگی اغلب در کالبد مهارتهای شفاهی و عملی نهفته است و اصفهان به دلیل وجود دانشگاههای هنر معتبر و اصالت شهری، مخزن بیپایان استعدادهای درخشان است. از کارگاههای قالیبافی در نایین تا معماری اصیل در کاشان، همگی کانون نخبگی مهارتی هستند. شناسایی هنرمندانی که میراثدار قرنها تجربه در منبتکاری، قلمزنی و مینیاتور هستند، نیازمند ابزارهای گستردهتر و نظارتهای میدانی است تا این سرمایههای محجور مانده به چرخه حمایت بازگردند. تجلیل از اساتیدی چون استاد غیور، گامی در جهت پاسداشت همین ریشههای اصیل است.
پیوند خلاقیت با بازار
دکتر گلی اذعان داشت: یکی از موفقترین الگوهای اجرایی بنیاد در سال گذشته، درگیر کردن نخبگان جوان هنر در پروژههای مناسبتی بود. دعوت از دانشجویان مقاطع عالی برای طراحی و اجرای برنامههایی با موضوعات ملی ، نتایج شگفتآوری به همراه داشت. به عنوان نمونه، یکی از نخبگان برتر هنر که در این برنامهها کارگاه موفقی را مدیریت کرد، بلافاصله توسط یکی از کارخانههای بزرگ نوآوری برای طراحی برند و هویت بصری استخدام شد. این همان حلقه مفقودهای است که بنیاد به دنبال آن است، گره زدن خلاقیت هنری به بازار کار و صنعت. امروز خلاقیت هنری جزو بحثهای بسیار بروز در جهان است که میتواند ارزش افزوده اقتصادی فراوانی ایجاد کند و بنیاد نخبگان اصفهان مصمم است تا این مسیر را برای تمامی رشتهها هموار سازد.




دیدگاهتان را بنویسید