گلمحمدی – تیم ملی؛ جانشین قلعهنویی از عراق میآید؟
به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر بانک مرکزی از ۱۱ مهرماه فروش ارز به افراد بالای ۱۸ سال را تا سقف ۱۰ هزار دلار آغاز کرده و اعلام کرده است که در مرحله نخست یک میلیارد دلار و در مجموع تا دو میلیارد دلار ارز عرضه خواهد شد. هدف اعلام‌شده، افزایش عرضه و مدیریت بازار ارز است. اما پرسش مهم این است که آیا در شرایط اقتصادی و منطقه‌ای فعلی، فروش گسترده ارز به تقاضای عمومی بهترین استفاده از منابع ارزی کشور است؟
در اقتصادی که با تحریم، محاصره اقتصادی، محدودیت دسترسی به منابع خارجی و نااطمینانی ناشی از تنش‌های منطقه‌ای و جنگ روبه‌رو است، ارز فقط یک دارایی برای حفظ ارزش پول نیست بلکه یکی از مهم‌ترین ذخایر راهبردی کشور برای تامین کالاهای اساسی، دارو، مواد اولیه، تجهیزات و نیازهای حیاتی اقتصاد است. بنابراین هر دلاری که امروز برای تقاضای سرمایه‌ای فروخته می‌شود، ممکن است در صورت وقوع یک شوک خارجی، ارزش بسیار بیشتری برای اقتصاد کشور داشته باشد. مساله مهم دیگر، تاثیر این سیاست بر رفتار مردم است.
وقتی امکان خرید تا ۱۰ هزار دلار برای هر فرد فراهم می‌شود، بخشی از جامعه ممکن است این اقدام را نه برای تامین یک نیاز واقعی، بلکه به‌عنوان راهی برای محافظت از دارایی خود در برابر کاهش ارزش ریال تلقی کند. در چنین شرایطی، سیاستی که با هدف افزایش عرضه ارز اجرا شده، ممکن است همزمان این پیام را نیز منتقل کند که نگهداری ریال همچنان با ریسک بالایی همراه است. از سوی دیگر، یکسان بودن سقف خرید برای همه شهروندان الزاما به معنای برابر بودن منافع این سیاست نیست.
خانواری که توان خرید چند هزار دلار را دارد، طبیعتا بیشتر از خانواری که چنین نقدینگی ندارد، از این فرصت بهره می‌برد. اگر میان قیمت عرضه‌شده و قیمت بازار نیز فاصله وجود داشته باشد، انگیزه خرید ارز با هدف کسب سود و فروش مجدد آن افزایش پیدا می‌کند. البته نمی‌توان مزیت احتمالی این سیاست را نادیده گرفت. افزایش عرضه ارز می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از تقاضا را از بازار غیررسمی خارج کند و از شدت التهاب بازار بکاهد. اما مساله اصلی، پایداری چنین اثری است. در شرایطی که همچنان احتمال بروز شوک‌های خارجی و تشدید نااطمینانی وجود دارد، ذخایر ارزی کشور اهمیت دوچندان پیدا می‌کنند.
بنابراین مساله بر سر این نیست که مردم حق خرید ارز داشته باشند یا نه بلکه مساله، نحوه تخصیص یک منبع محدود است. اگر هدف اصلی، ثبات بازار ارز باشد، سیاست ارزی باید همزمان به حفظ ذخایر، تامین نیازهای واقعی اقتصاد و تقویت اعتماد به پول ملی توجه کند. فروش ارز ممکن است بتواند برای امروز بخشی از التهاب بازار را کاهش دهد اما پرسش اساسی این است: آیا در شرایطی که احتمال شوک‌های جدید همچنان وجود دارد، منطقی است بخشی از ذخیره ارزی کشور را برای تقاضای سرمایه‌ای خانوارها هزینه کنیم؟ پاسخ به این پرسش، بیش از آنکه به میزان دلار فروخته‌شده مربوط باشد، به تصویری بستگی دارد که از آینده اقتصاد و توان کشور برای مقابله با چالش‌های احتمالی داریم.
دیدگاهتان را بنویسید