افزایش چشمگیر هزینههای سفر یکهفتهای به عتبات و محدودیت مرخصی شاغلان، پای سفرهای کوتاهمدت ۲ تا ۴ روزه را به تقویم اعزامهای عتبات باز کرده است؛ مدلی اقتصادی با هزینهای حدود یکسوم سفرهای مرسوم که هرچند موافقان و مخالفانی میان مدیران کاروانها دارد، اما به الگوی زیارت کوتاه و فرهنگ بومی عراق نزدیکتر است.
به گزارش سرویس جامعه پایگاه خبری سپاهان خبر ; سبک سنتی سفرهای زیارتی که سالها بر پایه اقامت دستکم یکهفتهای در شهرهای نجف و کربلا تعریف شده بود، اکنون زیر بار هزینههای فزاینده و شتاب سبک زندگی شهری، دستخوش تغییری محسوس شده است. در آستانه مناسبتهای مذهبی نظیر میلاد حضرت زینب (س)، ظرفیت اعزامهای عتبات برای بستههای آخر هفته افزایش یافته و تعداد کاروانها از روزانه ۱۰ به بیش از ۱۵ کاروان رسیده است؛ افزایشی که به گفته کارکنان سازمان حج و زیارت، در صورت وجود تقاضا باز هم ظرفیت ارتقا دارد.
نگاهی به ارقام، دلیل اصلی استقبال از این مدل جدید را روشن میکند. در حال حاضر هزینه سفر یکهفتهای هوایی به حدود ۷۰ میلیون تومان و زمینی به ۳۰ میلیون تومان رسیده است؛ اعدادی سنگین برای سبد معیشت بسیاری از خانوادهها در این میان، لغو پروازهای عراق نیز سهم اعزامهای زمینی را افزایش داد. در چنین موقعیتی، گنجاندن سفرهای دو تا چهار روزه با هزینهای حدود ۱۰ میلیون تومان (یکسوم هزینه معمول)، موانع اقتصادی را برای بخش گستردهای از علاقهمندان کاهش داده است.
علاوه بر فاکتور هزینه، عامل «زمان» نقش پررنگی در این چرخش دارد. کارمندان، کارگران و صاحبان کسبوکارهای روزمزد امکان دوری یکهفتهای از محل خدمت را ندارند، اما یک بازه زمانی فشرده در پایان هفته، امکان حضور در عتبات را بدون اخلال در کار و زندگی فراهم میسازد.
با این حال، کوتاه شدن بازه زمانی اقامت در عتبات، با دو دیدگاه متضاد در میان دستاندرکاران اجرایی مواجه شده است:
محمود بوشهری، مدیر کاروان عتبات، در نقد این برنامهها معتقد است: «سفرهای کوتاهمدت فرصت کافی برای زیارت و استفاده از حالوهوای معنوی عتبات را به زائر نمیدهد و فقط خستگی برایش میماند.» این طیف از مجریان بر این باورند که تراکم مسیرهای زمینی، فرصت استقرار روحی و بهره معنوی لازم را از مسافر سلب میکند.
در مقابل، رحمت مولوی، دیگر مدیر کاروان عتبات، از این رویکرد دفاع کرده و میگوید: ” اتفاقاً سفرهای کوتاهمدت فرصت خوبی برای شاغلان و کسانی است که نمیتوانند یک هفته مرخصی بگیرند. این سفرها با هزینه کمتر باعث میشود زائران از فیض زیارت جا نمانند.”
در همین راستا، کارشناسان این حوزه راهکار سومی را پیشنهاد میکنند و بر این باورند که با حذف برنامههای غیرضروری، گزینش مسیرهای کماتلاف و تنظیم دقیق ساعات زیارت و استراحت، میتوان از فرسایش سفر کاست و این سفرها را پربارتر و اثربخشتر کرد.
جالب اینجاست، ایده کوتاهسازی مدت اقامت، پیش از این بارها از سوی مسئولان فرهنگی گوشزد شده است. غلامرضا اباذری، رایزن فرهنگی ستاد اربعین، با تأکید بر اینکه زائران باید مدت اقامت خود در شهرهای کربلا و نجف را به حداقل برسانند، به تجربه زیستی عراقیها اشاره کرده و میگوید: ” خود عراقیهایی که سالیان سال به زیارت مشرف میشوند، وقتی وارد شهر کربلا و نزدیک حرم مطهر امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) میشوند، زیارت را خوانده، از همان دور سلام و عرض ارادت میکنند و بلافاصله به شهرهایشان برمیگردند.”
اباذری با طرح دو درخواست مشخص از زائران، تأکید دارد که هم کل زمان سفر به عراق به چهار تا پنج روز کاهش یابد و هم در هر یک از شهرهای کربلا و نجف تنها یک شب اقامت ثبت شود. به گفته وی، این شیوه زیارت نهتنها اجر و پاداش مضاعف دارد، بلکه فرصت معنوی را عادلانه در اختیار سایر زوار قرار میدهد؛ رویکردی که نشان میدهد تغییر الگوی زیارت از اقامتهای طولانی به حضورهای مختصر و هدفمند، هم از جهت مدیریت جمعیت و هم از جنبه معنوی، نیازی اجتنابناپذیر است.





دیدگاهتان را بنویسید