تفاهمنامه زمانی ارزش دارد که تامینکننده منافع و امنیت ملی ما باشد
هشدار صریح سخنگوی آتشنشانی اصفهان و توصیههای یک تکنسین درباره خطرات پنهان سرویس غیرمجاز سیستمهای سرمایشی با فرارسیدن خردادماه و پیشروی موج گرمای تابستانی، تکاپوی شهروندان برای راهاندازی وسایل سرمایشی به اوج خود رسیده است. در این میان، کولرهای آبی به دلیل ساختار خاص خود که ترکیبی از آب، جریان برق و بدنه فلزی است، در صورت عدم رعایت استانداردهای فنی، میتوانند به ابزاری مرگبار تبدیل شوند. سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان با انتشار اطلاعیهای جدی، نسبت به افزایش حوادث برقگرفتگی در این ایام هشدار داده است.
تخصص؛ شرط اول ایمنی
سرآتشیار مجتبی دهقان، سخنگو و رئیس اداره ارتباطات سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان، با تأکید بر لزوم بازنگری در رفتارهای پرخطر شهروندان تأکید کرد، : «بسیاری از خانوادهها تصور میکنند سرویس کولر تنها شامل شستشوی کف و تعویض پوشال است، اما واقعیت این است که بخش اعظم ایمنی دستگاه در گرو بررسی دقیق سیستم برقرسانی و سلامت موتور است. ما اکیداً توصیه میکنیم شهروندان برای سرویس و راهاندازی کولرها از افراد متخصص و سرویسکاران مجاز استفاده کنند و در صورتی که سررشتهای از مباحث برق و مکانیک ندارند، به هیچ عنوان شخصاً وارد عمل نشوند.»
دهقان با تشریح یکی از خطرناکترین اشتباهات رایج، افزود: «پیش از هرگونه دست زدن به بدنه کولر، باید با استفاده از فازمتر از عدم وجود نشت برق در مدار اطمینان حاصل کرد. همچنین بسیار حیاتی است که فرد مطمئن شود جریان برق توسط اشخاص دیگر در داخل ساختمان بهصورت ناگهانی وصل نمیشود. غفلت از این موضوع ساده، تاکنون منجر به حوادث غیرقابل جبرانی شده است.»
این مقام مسئول در سازمان آتشنشانی، به یک نکته فیزیولوژیک بسیار مهم اشاره کرد که میتواند مرز بین مرگ و زندگی باشد: «افراد هرگز نباید با کف دست بدنه کولر را لمس کنند. ساختار بدن انسان به شکلی است که در صورت عبور جریان برق، عضلات دست منقبض میشوند. اگر لمس با کف دست باشد، انگشتان شخص روی بدنه کولر قفل شده و فرد به اصطلاح “برقزده” میشود که رها شدن از این وضعیت بدون کمک دیگران تقریباً غیرممکن است.»
روایت یک متخصص؛ از سیمهای فرسوده تا خطرات پنهان
در ادامه این گزارش، به سراغ محمد نوریان، یکی از تعمیرکاران پیشکسوت و باسابقه تأسیسات رفتیم. او که سالهاست در زمینه سیستمهای سرمایشی فعالیت میکند، معتقد است که خطر همیشه در جایی است که دیده نمیشود. نوریان میگوید: «بزرگترین دشمن ایمنی در کولرهای آبی، فرسودگی عایق سیمها در اثر آفتاب شدید پشتبام و رطوبت دائمی داخل کولر است. لرزشهای ریز موتور در طول سال میتواند باعث ساییدگی سیمها و اتصال آنها به بدنه فلزی شود.»
نوریان ضمن تأکید بر سخنان سخنگوی آتشنشانی، معتقد است، سرویس کولر یک چکلیست دقیق فنی است و نباید سرسری گرفته شود. او میگوید: «یک تعمیرکار حرفهای ابتدا سلامت پمپ و موتور را از نظر نشت جریان تست میکند، سپس سراغ بخشهای دیگر میرود. بسیاری از حوادث زمانی رخ میدهد که فرد روی سطح خیس پشتبام ایستاده و کوچکترین اتصالی در موتور، کل بدنه و محیط اطراف را برقدار میکند.»
توصیه های کلیدی برای پیشگیری از حوادث ناگوار
محمد نوریان با تکیه بر سالها تجربه در بازار کار، نکات زیر را به عنوان متمم ایمنی برای تمامی شهروندان و سرویسکاران جوان برمیشمارد:
قطع کامل منبع تغذیه (فیوز): هرگز به خاموش کردن کلید کولر در داخل اتاق بسنده نکنید. در بسیاری از ساختمانها، سیمکشیها استاندارد نبوده و ممکن است با خاموش کردن کلید، همچنان فاز در مدار باقی بماند. راه حل قطعی، قطع کردن فیوز مینیاتوری مربوط به کولر در جعبه تقسیم اصلی ساختمان است.
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی: هنگام کار با دستگاههای الکتریکی در محیطهای مرطوب، استفاده از دستکشهای عایق برق و کفشهایی با کفی لاستیکی ضخیم الزامی است. این تجهیزات مانند یک سد دفاعی عمل کرده و مانع از عبور جریان برق از بدن شما به زمین میشوند.
بررسی و احیای سیستم ارت (اتصال زمین): بسیاری از کولرهای قدیمی فاقد سیم ارت هستند یا سیم ارت آنها قطع شده است. از تعمیرکار بخواهید حتماً بدنه کولر را به سیستم ارت ساختمان متصل کند. این کار باعث میشود در صورت بروز کوچکترین اتصالی، جریان برق به جای بدن شما، به زمین منتقل شود و فیوز عمل کند.
تست عملکرد فیوز محافظ جان (RCD): اگر ساختمان شما مجهز به کلید محافظ جان است، پیش از فصل گرما دکمه تست آن را فشار دهید تا از سلامت آن مطمئن شوید. این قطعه هوشمند در صورت احساس کوچکترین نشتی برق (حتی در حد چند میلیآمپر)، جریان را در کسری از ثانیه قطع کرده و از مرگ حتمی جلوگیری میکند.
ایزولهسازی بخشهای برقی هنگام شستشو: یکی از شایعترین علل سوختن موتور و برقگرفتگی، ریختن آب روی پمپ و جعبه تقسیم برق در زمان شستشوی کف کولر است. حتماً پیش از ریختن آب، این بخشها را با پوششهای پلاستیکی ضخیم بپوشانید و پس از اتمام کار، از خشک بودن کامل آنها اطمینان حاصل کنید.
اجرای قانون «پشت دست» این یک قاعده طلایی در برقکاری است؛ اگر تحت هر شرایطی مجبور شدید بدون فازمتر وضعیت برقدار بودن بدنهای را چک کنید (که البته توصیه نمیشود)، حتماً از پشت دست استفاده کنید. در این حالت اگر بدنه برق داشته باشد، واکنش طبیعی عضلات باعث پرتاب شدن دست شما به عقب میشود و از چسبیدن به بدنه جلوگیری میکند.
رعایت نکات ایمنی در نگاه اول ممکن است وقتگیر یا هزینهبر به نظر برسد، اما با نگاهی به آمارهای حوادث سالیان گذشته، متوجه میشویم که اکثر قربانیان برقگرفتگی، افرادی بودهاند که تنها برای یک “بررسی ساده” به پشتبام رفته بودند. سازمان آتشنشانی اصفهان در این باره تأکید میکند که شهروندان در صورت بروز هرگونه حادثه یا مشاهده علائم خطر، بلافاصله با سامانه ۱۲۵ تماس بگیرند. امید است با رعایت توصیههای سرآتشیار دهقان و بهرهگیری از تجربیات متخصصان این حوزه، تابستانی خنک و بدون حادثه در پیش داشته باشیم.
دیدگاهتان را بنویسید