معمای واکسن آنفلوانزا؛ از هلندی و فرانسوی تا چینی
به گزارش سرویس سلامت پایگاه خبری سپاهان خبر، پاییز و زمستان و دغدغه تهیه واکسن آنفلوانزا، قصه ای که تقریبا همه ساله از اواخر شهریور تا اواخر مهرماه با موجی ازهیاهو تکرار می شود و “اما و شایدهای” بسیاری هم درباره تفاوت کیفیت و برندهای آن بر سرزبان ها می افتد. کمیاب شدن ناگهانی این واکسن و قیمت های چندین برابری آن هم که سناریوی دیگری است و حرف و حدیث های خاص خودش را دارد.
علاوه براین همواره دو مساله و چند پرسش کلیدی نیز راجع به خرید آن مطرح می شود. ابتدا اینکه، از یک طرف دستگاههای مسئول اعلام و تاکید می کنند” واکسن چینی نیز کیفیت لازم را دارد و به اندازه کافی و قیمت مناسب در دسترس است و مردم می توانند به راحتی خریداری کنند”، از طرف دیگر،” خود پزشکان که بعضا از دوستان و همکاران همین دستگاههای مسئول هستند به مراجعان و بیمارانشان توصیه و تاکید می کند که فقط واکسن آنفلوانزای هلندی و فرانسوی را تزریق کنند، چون این دو برند اثر گذاری لازم را دارد و نوع چینی آن به درد نمی خورد… .”. طبیعی است که این تعارض و تناقض ها باعث سردرگمی بیشتر شده و این سوالات در اذهان عمومی مطرح می شود که«آیا واقعا واکسن آنفلوانزای چینی تاثیر لازم را دارد یا خیر؟ نکند عوارضی دارد که خود پزشکان هم به نخریدن آن توصیه می کنند؟» و ابهامات و شائبه هایی از این دست.
موضوع را با دکتر محمد هاشمی سخنگوی سازمان غذا و دارو در میان گذاشتیم که ماحصل آن را درادامه می خوانید:
-امسال وضعیت تامین واکسن آنفلوانزا چگونه است؟
برای امسال از منابع مختلفی از جمله چین و روسیه، خرید را دنبال کردیم. واکسن‌های چینی تأمین‌شده از تولیدکنندگان معتبری از جمله شرکت سینوفارم و یک تولیدکننده دیگر تهیه شده‌اند و فرآیند تأمین، ورود و توزیع آن‌ها از مسیرهای رسمی و تحت نظارت انجام می‌شود. تاکید می شود که فرآیند تأمین این واکسن از ماه‌ها قبل آغاز شده و عرضه رسمی آن براساس برنامه‌ریزی انجام‌شده از اواخر شهریور و در طول مهرماه دنبال شده است. هدف، دسترسی مردم به واکسن‌های اصیل و قابل ردیابی از مسیرهای مطمئن و تحت نظارت است.
– ماجرای واقعی واکسن آنفلوانزای چینی و غیر چینی چیست؟
واکسن‌های چینی تأمین‌شده از تولیدکنندگان معتبر و از مسیر رسمی وارد چرخه تأمین شده‌اند؛ در مقابل، واکسن هلندی وارد کشور نشده و مردم نباید به وعده‌های فروش این محصول در فضای مجازی و بازارهای غیررسمی اعتماد کنند.
-اما گفته می شود که در بازار آزاد هم نوع فرانسوی و هم هلندی آن موجود است و با قیمتی حدود 14یمیلیون تومان به فروش می رسد:
عرض کردم که این محصول وارد کشور نشده و از مسیر رسمی سازمان غذا و دارو در دسترس قرار نگرفته است. ازاین‌رو، مردم به وعده‌های فروش این واکسن در فضای مجازی یا سایر مسیرهای غیررسمی اعتماد نکنند؛ زیرا در چنین شرایطی، اصالت فرآورده، شرایط حمل‌ونقل و نگهداری و سلامت آن قابل احراز نیست و نمی‌توان درباره کیفیت و ایمنی محصول عرضه‌شده اطمینان داد.
-به هر حال قیمت بالا باعث می شود تا گاها به نظر برسد که کیفیت این برندها بهتر است، نظر شما در این خصوص چیست؟
مطمئنا قیمت بالاتر به‌تنهایی به معنای کیفیت یا اثربخشی بیشتر نیست. برای مقایسه علمی واکسن‌ها، لازم است مستندات مربوط به اثربخشی و ایمنی، مشخصات فرآورده و وضعیت مجوزهای قانونی آن‌ها بررسی شود. مردم نباید تصور کنند که پرداخت هزینه بیشتر، لزوماً به معنای دریافت واکسنی با اثربخشی بالاتر است. مردم برای انتخاب و تهیه واکسن آنفلوانزا به توصیه‌های علمی، نظر پزشک معالج و اطلاعات رسمی سازمان غذا و دارو توجه کنند و از خرید فرآورده‌های عرضه‌شده از مسیرهای غیررسمی بپرهیزند. ملاک قضاوت درباره کیفیت و ایمنی واکسن، مستندات علمی، اصالت فرآورده و نتایج ارزیابی مراجع ذی‌صلاح است، نه صرفاً کشور سازنده یا قیمت آن.
-در مجموع واکسن هلندی و چینی و فرانسوی چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
ببینید، عموما در فصل شیوع آنفلوانزا، پرسش‌هایی درباره اثربخشی، ایمنی و عوارض احتمالی واکسن‌های موجود مطرح می‌شود. در این زمینه لازم است اطلاعات دقیق و مستند در اختیار مردم قرار گیرد تا تصمیم‌گیری درباره سلامت بر اساس شواهد علمی و اطلاعات رسمی انجام شود. کشور سازنده به‌تنهایی معیار قضاوت درباره کیفیت، ایمنی و اثربخشی واکسن نیست. ارزیابی هر فرآورده بر اساس مستندات علمی و فنی، مشخصات تولیدکننده، فرآیندهای کنترل کیفیت و نتایج بررسی‌های مراجع ذی‌صلاح انجام می‌شود؛ بنابراین، صرف چینی بودن یک واکسن، دلیلی بر اثربخشی کمتر آن نیست.
– ادعاهایی پیرامون رد کیفیت برخی واکسن‌های وارداتی مطرح است، لطفا در این خصوص هم صحبت بفرمایید:
ببینید، کمیته کشوری آنفلوانزا در حوزه این بیماری نقش تخصصی و مشورتی دارد، اما مرجع قانونی ثبت، ارزیابی کیفیت و صدور مجوز ورود و توزیع واکسن‌ها در کشور، سازمان غذا و دارو است. اعلام رد کیفیت یک واکسن نیازمند مستندات معتبر و نتایج بررسی‌های رسمی مربوط به همان فرآورده و سری ساخت است و نمی‌توان صرفاً بر اساس اظهارنظرهای کارشناسی یا برداشت‌های رسانه‌ای درباره کیفیت یک محصول نتیجه‌گیری کرد.
بررسی فهرست‌های رسمی سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد محصولات مختلفی از جمله وکسی‌گریپ، اینفلوواک تترا، فرآورده ساخت مؤسسه محصولات بیولوژیک چانگ‌چون و فلو-ام در فهرست‌های این سازمان ثبت شده‌اند. واکسن آنفلوانزای ساخت شرکت هولان نیز در فهرست ارزیابی این سازمان قرار دارد. بااین‌حال، وضعیت یک محصول در فهرست‌های بین‌المللی با صدور مجوز ورود و مصرف هر محموله در کشور مقصد متفاوت است و به‌تنهایی نمی‌توان از آن نتیجه قطعی درباره کیفیت تمام محموله‌ها گرفت.
-درباره عوارض احتمالی واکسن‌های آنفلوانزا هم صحبت بفرمایید:
البته، نمی‌توان صرفاً بر اساس کشور سازنده، یک واکسن را دارای عوارض بیشتر یا کمتر از واکسن دیگر دانست. ارزیابی ایمنی هر فرآورده بر مبنای مستندات علمی و داده‌های مربوط به عوارض احتمالی انجام می‌شود و پایش ایمنی پس از عرضه نیز بخشی از فرآیند نظارتی است. مقایسه عوارض واکسن‌های مختلف نیز نیازمند اطلاعات معتبر و بررسی‌های علمی است. مقایسه علمی این فرآورده‌ها مستلزم بررسی مشخصات هر محصول و مستندات مربوط به اثربخشی و ایمنی آن است.
نمی‌توان صرفاً بر اساس نام تجاری، کشور سازنده یا قیمت، یک واکسن را برتر از واکسن دیگر دانست. درج نام تجاری خارجی روی بسته‌بندی یا عرضه یک محصول با قیمت بالا، به‌تنهایی نشان‌دهنده اصالت، کیفیت یا اثربخشی آن نیست. واکسن آنفلوانزا به رعایت دقیق شرایط نگهداری و زنجیره سرد نیاز دارد و هرگونه اختلال در این شرایط می‌تواند بر کیفیت فرآورده اثر بگذارد. به همین دلیل، تهیه واکسن از مسیرهای رسمی و قابل ردیابی اهمیت ویژه‌ای دارد.
دیدگاهتان را بنویسید