به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر از اول مهرماه، حلقه محاصره علیه ایران وارد مرحلهای پیچیدهتر شده و آنچه در ظاهر لغو چند پرواز بینالمللی به نظر میرسد، در واقع بخشی از یک استراتژی گستردهتر برای فلج کردن شریانهای حیاتی کشور است. در واقع توقف پروازها به کشورهای همسایه تا بازگشت محمولههای کشاورزی و هزینههای نجومی تغییر مسیر کالاها، کشور را با چالشی روبرو کرده که در آن هر ساعت تأخیر در ترخیص کالا یا لغو یک پرواز، به معنای ضربه مستقیم به سفره مردم و امنیت دارویی و اقتصادی کشور است.
هدفگیری شبکه پشتیبانی
استراتژی جدید واشنگتن، هدفگیری شبکهای است. آمریکا با تهدید شرکتهای سوخترسان و خدمات فرودگاهی، تلاش کرده تا هزینه پروازهای خارجی ایران را به شدت بالا ببرد. نتیجه این فشارها را میتوان در توقف پروازهای ایران به بغداد، مسقط، باکو، گرجستان و قطر دید.
حتی در مسیرهای حیاتی مثل ترکیه، فشارها بر برخی ایرلاینها (مانند ماهان) متمرکز شده است. این یعنی هر فرودگاهی در جهان، برای اجتناب از تحریمهای ثانویه، ممکن است دسترسی هواپیماهای ایرانی به سوخت و خدمات را قطع کند. این وضعیت، دسترسی به کالاهای حساس و داروهایی که تنها از طریق هواپیما وارد میشوند را با بحرانی جدی مواجه کرده است.
بنبست در مسیرهای صادراتی
اما محاصره تنها به آسمان ختم نمیشود و آمارهای اخیر نشاندهنده افت شدید صادرات در بخشهای کلیدی است. صادرات کلینکر با کاهشی ۷۴ درصدی، از ۲.۷ میلیون تن به ۷۰۰ هزار تن رسیده است، افتی که مستقیماً ناشی از اختلال در مسیرهای جنوبی و کاهش صادرات به عراق است.
تکاندهنده تر از آن، وضعیت محصولات کشاورزی است. بازگشت بیش از ۲۰۰ کانتینر یخچالی حامل میوه و سبزیجات ایرانی از امارات (با ارزشی نزدیک به ۳ میلیون دلار)، نشان میدهد که حتی کالاهای فاسدشدنی نیز در خلیج فارس سرگردان ماندهاند.
هزینههای کمرشکن تغییر مسیر
در واقع وقتی مسیر آسمان و دریا همواره نباشد ، نگاهها به زمین میچرخد، اما مسیرهای جایگزین نیز ظرفیت نامحدودی ندارند. بنادر دریای خزر با کاهش تراز آب مواجهاند و پاکستان ظرفیت ترانزیتی محدودی دارد.
در این میان، نقل و انتقال تجارت با چین از مسیر دریایی به زمینی، هزینهای سرسامآور دارد. برآوردها نشان میدهد این جابهجایی میتواند سالانه حدود ۱۸ میلیارد دلار هزینه اضافی ایجاد کند، هزینهای که در نهایت در قیمت تمامشده کالاها و فشار بر اقتصاد داخلی ظاهر میشود.
تأثیرات زنجیرهای ، از دارو تا سفره مردم
این محاصره همهجانبه، تبعاتی فراتر از آمارهای تجاری دارد به طوریکه امنیت دارویی با خطرات جدی مواجه می شود و توقف پروازها و اختلال در مسیرهای سریع، یعنی تأخیر در رسیدن داروهای حیاتی و تجهیزات پزشکی پیشرفته.
همچنین بحران در صادرات باعث می شود تا بازگشت محمولهها و کاهش صادرات کلینکر، مستقیماً درآمد ارزی کشور را کاهش داده و تولیدکنندگان داخلی را متضرر میکند.
افزایش تورم در این میان نیز افزایش هزینههای حمل و نقل و جابهجایی مسیرها (مثل هزینه ۱۸ میلیارد دلاری مسیر چین)، مستقیماً باعث افزایش قیمت کالاهای وارداتی میشود.
تکیه بر یک مقصد، نمیتواند جایگزین شبکهای از مسیرهای بینالمللی شود
در این فضای پرتنش، چین همچنان مسیرهای خود را باز نگه داشته است. تداوم پروازها به پکن و گوانگژو نشان میدهد که دیپلماسی اقتصادی میتواند بخشی از این محاصره را بشکند، اما تکیه بر یک مقصد، نمیتواند جایگزین شبکهای از مسیرهای بینالمللی شود که اکنون در معرض خطر هستند.




دیدگاهتان را بنویسید