سینمای مستند، پیش از آنکه تلاشی برای ثبت واقعیت باشد، شیوهای برای مواجهه با جهان است؛ مواجههای بیواسطه، پرسشگر و گاه بیرحم. مستند، واقعیت را صرفاً بازتولید نمیکند، بلکه به آن شکل، معنا و امکان تأویل میبخشد. اهمیت این گونه سینمایی دقیقاً در همین نقطه آشکار میشود؛ جایی که دوربین از ثبت اتفاقات عبور میکند و به ابزاری برای کشف لایههای پنهان زندگی، تاریخ، اجتماع و انسان تبدیل میشود.
به گزارش سرویس فرهنگ پایگاه خبری سپاهان خبر مستند، حافظه تصویری یک جامعه است؛ حافظهای که اگر ثبت نشود، بخشی از حقیقت برای همیشه از دست خواهد رفت.
اما اهمیت سینمای مستند تنها به آنچه روی پرده میآید محدود نمیشود. این سینما یکی از مهمترین میدانهای تجربهاندوزی و پرورش نگاه سینمایی است. بسیاری از ظرفیتهایی که امروز در سینمای کوتاه و حتی آثار بلند داستانی دیده میشوند، ریشه در تجربههای مستند دارند؛ از شیوه مواجهه با شخصیت و موقعیت گرفته تا طراحی میزانسن، انتخاب لوکیشن، پرهیز از تصنع و رسیدن به روایتی که از دل زندگی بیرون میآید. مستند به فیلمساز میآموزد که جهان، پیش از آنکه در فیلمنامه ساخته شود، در اطراف ما جریان دارد.
سینمای داستانی نیز هرگاه از این واقعیت تغذیه میکند، به تجربهای ملموستر، باورپذیرتر و انسانیتر نزدیک میشود. در واقع، مستند نه حاشیه سینما، بلکه یکی از سرچشمههای اصلی خلاقیت و نوآوری در زبان سینمایی است.
در چنین بستری، برگزاری نشستهای نمایش و نقد مستندهای کوتاه در روزهای دوشنبه، در سالن سوره اصفهان، به همت بهنام تاجمیر و تیم همراهش، اتفاقی فراتر از یک برنامه معمول فرهنگی است. اهمیت این حرکت را باید در استمرار آن جستوجو کرد. جمع کردن گروهی از علاقهمندان، فیلمسازان و مخاطبان جدی سینما، فراهم کردن امکان نمایش آثار و مهمتر از آن، شکل دادن به گفتوگویی انتقادی پیرامون فیلمها، کاری نیست که صرفاً با در اختیار داشتن یک سالن و پرده نمایش محقق شود.
پشت چنین برنامهای، هماهنگی، برنامهریزی، پیگیری و صرف انرژی جمعی قرار دارد. ساختن یک جمع سینمایی، بهویژه در حوزه مستند، نیازمند صبوری، شناخت، تعهد و باور به ضرورت گفتوگوست. حفظ چنین جمعی گاهی از برگزاری یک رویداد سینمایی نیز دشوارتر است.
در روزگاری که تماشای فیلم بیش از هر زمان دیگری به تجربهای فردی و شتابزده تبدیل شده، این دوشنبهها فرصتی برای بازگشت به تماشای جمعی و مواجهه جدی با اثر فراهم میکنند. فیلم پس از نمایش به پایان نمیرسد؛ تازه وارد مرحله دیگری از حیات خود میشود: نقد، تحلیل، اختلافنظر و کشف معنا. اینجا تماشاگر صرفاً مصرفکننده تصویر نیست، بلکه در شکلگیری فهم سینمایی مشارکت میکند.
شاید ارزش واقعی این دوشنبهها نه فقط در تعداد فیلمهای نمایشدادهشده، بلکه در شکلگیری فرهنگ تماشا و نقد باشد. سینما برای زنده ماندن به سالن، پرده و فیلمساز نیاز دارد؛ اما بیش از همه به مخاطبی نیازمند است که ببیند، بپرسد و گفتوگو کند. دوشنبههای مستند در سالن سوره، به همت بهنام تاجمیر و تیمش، تلاشی برای ساختن همین مخاطب و زنده نگه داشتن امکان مواجهه جدی با سینماست؛ تلاشی که ارزش آن را باید در تداوم، تأثیرگذاری و نسلی جستوجو کرد که شاید از دل همین نشستها، نگاه تازهای به سینما پیدا کند.








دیدگاهتان را بنویسید