بازخوانی مسئولیت‌های اجتماعی در زنجیره سلامت

دامپزشک عضوی از شبکه سلامت جامعه

ما عادت کرده‌ایم مهربانی با حیوانات را در یک ظرف غذا یا یک نوازش ساده تعریف کنیم، اما حقیقت این است که مهربانی بدون مسئولیت، گاهی به بدترین شکل ممکن به جامعه آسیب می‌زند. وقتی یک تصمیم فردی برای نگهداری از یک موجود زنده، به دلیل نبود قانون و آگاهی، به یک بحران شهری تبدیل می‌شود، دیگر بحث از دوست داشتن حیوانات نیست و موضوع امنیت و سلامت یک شهر است. اما آیا می‌دانیم کجای این معادله اشتباه است؟

سال‌ها تصور می‌کردیم دامپزشکی یعنی جایی که حیوان بیمار به آنجا می‌رود تا درمان شود، اما حقیقت این است که ما در آستانه‌ تغییر هستیم، جایی که دامپزشک دیگر فقط درمانگر یک موجود زنده نیست، بلکه نگهبان سلامت کل جامعه است.

در جستجوی یک چارچوب شفاف و انسانی

یکی از بزرگترین چالش‌های امروز ما در مواجهه با حیوانات، نبود یک نقشه راه یا همان چارچوب قانونی شفاف است. وقتی صحبت از حقوق حیوانات یا مسئولیت‌های صاحب آن‌ها می‌شود، ما در خلائی از قوانین قرار داریم و نیاز مبرمی وجود دارد که نظامی مشخص تعریف شود تا روشن گردد هر کس در این زنجیره چه جایگاهی دارد. صاحب حیوان چه تکلیفی دارد، دستگاه‌های اجرایی شهر چه وظایفی بر عهده دارند و در لحظه‌ای که سلامت یک شهروند در خطر قرار می‌گیرد، چه سازوکاری باید فعال شود.

‌در واقع از ثبت و شناسایی گرفته تا واکسیناسیون، شرایط نگهداری، تکثیر، فروش و حتی نحوه حمل و نقل حیوانات، همگی نیاز به ضوابطی دقیق دارند تا از رهاسازی‌های بی‌برنامه جلوگیری شود. اما نکته حیاتی اینجاست که قانون‌گذاری را نباید با محدودیت یا ممنوعیت اشتباه گرفت. قانون در حقیقت، ایجاد یک فضای امن است، جایی که در آن آزادی‌های فردی در کنار مسئولیت‌های اجتماعی و حقوق دیگران، در توازنی دقیق قرار بگیرند تا نه انسانیت آسیب ببیند و نه امنیت جامعه.

بخشی جدانشدنی از زنجیره سلامت عمومی

دکتر رامتین گمرکچی یک دامپزشک است وی در جمع خبرنگاران، نگاهی تحول‌آفرین به این حرفه داشت. او معتقد است دامپزشکی مدرن از پوست قدیمی خود درآمده است و امروزه این تخصص، بخشی جدانشدنی از زنجیره سلامت عمومی است و هرچه نگاه جامعه از درمان به سمت پیشگیری حرکت کند، ما گامی بلند در جهت کاهش هزینه‌ها و کنترل بیماری‌های سخت برداشته‌ایم.

‌مدیر مجتمع دامپزشکی جان افزود : بسیاری از اهمیت دامپزشکی در نقاطی نهفته است که شاید در نگاه اول دیده نشوند، یعنی در پیشگیری‌ها ، واکسیناسیون، کنترل انگل‌ها و معاینات دوره‌ای که شاید در ظاهر اقداماتی ساده به نظر برسند، اما در واقع سدی محکم در برابر شکل‌گیری بحران‌های بهداشتی هستند. در حقیقت مراجعه به دامپزشک نباید یک اقدام اضطراری پس از بیماری باشد، بلکه باید به عنوان یک فرهنگ روتین برای حفظ کیفیت زندگی پذیرفته شود.

پیوندی ناگسستنی میان انسان و حیوان

وی اذعان داشت : باید پذیرفت که سلامت انسان و حیوان از هم جدا نیستند. بیماری‌های عفونی و انگلی مشترکی مانند هاری یا عفونت‌های باکتریایی و قارچی، گواهی بر این پیوستگی هستند. وقتی ما از سلامت حیوانات در محیط شهری سخن می‌گوییم، در واقع در حال صحبت درباره سلامت خودمان و فرزندانمان هستیم. اما پیچیده‌ترین بخش ماجرا زمانی آغاز می‌شود که حیوانات از محیط‌های کنترل‌شده خارج شده و به محیط‌های آزاد یا خیابانی منتقل می‌شوند. در اینجا است که مسئله از یک موضوع پزشکی به یک چالش مدیریت شهری تبدیل می‌شود. راهکار این مشکل، نه در رهاسازی‌های بی‌برنامه است و نه در تصمیمات مقطعی و غیرعلمی.

در واقع ما به یک مدیریت علمی جمعیت نیاز داریم، سیستمی که تولیدمثل را کنترل کند، واکسیناسیون را جاری سازد و جلوی ورود مداوم حیوانات جدید به چرخه شهری را بگیرد. عقیم‌سازی ابزاری مفید است، اما به تنهایی معجزه نمی‌کند و باید بخشی از یک برنامه جامع باشد.

از انتخاب شخصی تا اثر اجتماعی

دکتر گمرکچی خاطر نشان کرد: نگهداری از یک موجود زنده، نباید صرفاً یک میل عاطفی باشد، بلکه باید با مسئولیت‌پذیری کامل همراه شود. تغذیه، رفاه و جلوگیری از رهاسازی، تکالیفی هستند که صاحب حیوان باید با جدیت بپذیرد. در واقع، بحث اصلی بر سر دفاع یا مخالفت با نگهداری حیوان نیست، بلکه بحث بر سر این است که یک تصمیم شخصی نباید به دلیل بی‌توجهی، به یک مشکل اجتماعی تبدیل شود.

تکنولوژی در خدمت تشخیص درست

مدیر مجتمع دامپزشکی جان ادامه داد : در کنار این چالش‌های اجتماعی، دنیای دامپزشکی شاهد تحولی عظیم در ابزارهاست. ورود تجهیزات پیشرفته تصویربرداری، آزمایشگاه‌های تشخیصی و مانیتورینگ‌های مدرن، این حرفه را از مدل‌های سنتی فاصله داده است. اما نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که خرید دستگاه‌های گران‌قیمت به معنای نوین شدن دامپزشکی نیست.

تجهیزات تنها ابزار هستند و آنچه ارزش می‌آفریند، دانش، تجربه و استفاده صحیح از این فناوری است. هدف از این تجهیزات، افزایش هزینه‌ها نیست، بلکه رسیدن به دقیق‌ترین تشخیص برای انتخاب مناسب‌ترین مسیر درمان است. ما در حال عبور از تصویری هستیم که دامپزشک را صرفاً درمانگر یک حیوان بیمار می‌دید. در چشم‌انداز جدید، دامپزشک عضوی از شبکه سلامت جامعه است، شبکه‌ای که در آن پزشکی، محیط زیست، مدیریت شهری و آموزش عمومی، هم‌افزا عمل می‌کنند.