افشای جزئیات تکان‌دهنده از مزارع زیرزمینی رمزارز در ایران

استخراج رمزارزها برای بسیاری به معنای به دست آوردن ثروت سریع دلاری است، اما برای شبکه برق ایران به یک کابوس تبدیل شده است. کشف هزاران دستگاه ماینر غیرمجاز، وقوع آتش‌سوزی‌های مرگبار در منازل مسکونی و ناترازی شدید انرژی، تنها بخشی از بهای سنگینی است که کشور برای این سوداگری‌های دیجیتال می‌پردازد. در حالی که کشورهای بزرگی چون چین و روسیه محدودیت‌های شدیدی را برای استخراج رمزارز اعمال کرده‌اند، ایران اکنون با چالش مزارع زیرزمینی روبروست که با بلعیدن برق یارانه‌ای، زیرساخت‌های حیاتی انرژی را به شدت تهدید می‌کنند.

سود دلاری در برابر خاموشی‌های سراسری

به گزارش سرویس اقتصاد پایگاه خبری سپاهان خبر استخراج رمزارز به دلیل نیاز به توان پردازشی عظیم، برق مصرفی را به شدت افزایش می‌دهد. اما خطر اصلی زمانی است که این دستگاه‌ها در منازل مسکونی فعال شوند. مصرف برق یک مزرعه کوچک رمزارز با چند ده دستگاه، معادل مصرف یک کارگاه تولیدی است، تفاوت در این است که کارگاه تولیدی اشتغال‌زایی می‌کند، اما ماینینگ تنها باعث نوسان ولتاژ، سوختن وسایل برقی مشترکین و تخریب تجهیزات شبکه برق می‌شود.
‌بررسی‌ها نشان می‌دهد مصرف واقعی ماینینگ در ایران در محدوده ۹۳۰ تا ۱۲۰۰ مگاوات است که در چهار ماه گرم سال، حدود ۱۴ درصد از کل کسری انرژی ماهیانه کشور را تشکیل می‌دهد. این یعنی بخشی از خاموشی‌های سراسری، نتیجه مستقیم فعالیت‌های غیرقانونی استخراج رمزارز است.‌

۱۳ هزار دستگاه کشف شد

محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، با اعلام کشف ۱۳ هزار دستگاه غیرمجاز از ابتدای سال جاری تا پایان مرداد، این اقدام را دفاع از زیرساخت‌های انرژی در برابر سوداگری‌های مخرب دانست. وی تأکید کرد که مصرف برق این دستگاه‌ها در حد مصارف صنعتی است و حضور آن‌ها در مناطق مسکونی، امنیت شبکه برق را به خطر می‌اندازد.
‌مدیرعامل توانیر با اشاره به تجربه جهانی گفت که چین از سال ۲۰۲۱ استخراج رمزارز را ممنوع کرده و روسیه نیز از ابتدای ۲۰۲۵ محدودیت‌های گسترده‌ای را در ایالت‌های بزرگ و حتی مسکو اعمال کرده است. او هشدار داد که موضوع ماینرها تنها یک درآمد کثیف نیست، بلکه هدف قرار دادن زیرساخت‌های حیاتی کشور است.‌

وقوع نزدیک به ۲۱ مورد آتش‌سوزی در سال جاری

یکی از خطرناک‌ترین پیامدهای ماینینگ غیرقانونی، احتمال وقوع حوادث انسانی است. توانیر از وقوع نزدیک به ۲۱ مورد آتش‌سوزی در سال جاری خبر داد که علت آن دمای بالای دستگاه‌هاست. دمای این تجهیزات هنگام فعالیت به ۸۰ درجه می‌رسد و در صورت مجاورت با کابل‌های برق، به سرعت باعث آتش‌سوزی و سرایت آن به خانه‌های مجاور می‌شود.
‌علاوه بر این، استخراج رمزارز منجر به نابودی فرصت‌های شغلی می‌شود. برقی که صرف این دستگاه‌ها می‌شود، می‌توانست در کارگاه‌های تولیدی محصولات راهبردی مصرف شده و ارزش افزوده و اشتغال واقعی برای جوانان ایجاد کند.

شکار دیجیتال و پاداش‌های میلیاردی

برای مقابله با این معضل، توانیر از مردم خواست تا موارد مشکوک مانند صدای غیرعادی تجهیزات، گرمای زیاد ساختمان و نوسانات برق را به سامانه ۳۰۰۰۵۱۲۱ گزارش دهند. تاکنون بیش از ۵۰ درصد کشفیات نتیجه گزارش‌های مردمی بوده و بیش از ۳۰ میلیارد تومان پاداش به گزارش‌دهندگان پرداخت شده است.