در دنیای امروز که اقتصادی جهانی و وابستگیها در سطح بینالملل به شکلی بیسابقه در حال گسترش است، نفت به عنوان یکی از اصلیترین منابع انرژی و عاملی تعیینکننده در روابط بینالمللی در نظر گرفته میشود. در این راستا، حوادث اخیر در ونزوئلا ما را به یک نقطه عطف در نبردهای اقتصادی و سیاسی ایالات متحده و چین میرساند. به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری سپاهان خبر بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، پس از دیدار با فرستاده ویژه چین، نشاندهنده این است که کاراکاس به یک ابزار در جنگ نیابتی بین دو قدرت بزرگ تبدیل شده است.
ونزوئلا با بزرگترین ذخایر نفتی جهان، برای چین به یک منبع حیاتی انرژی تبدیل شده است. در سالهای اخیر، چین با وامهایی به ارزش بیش از ۶۰ میلیارد دلار به این کشور کمک کرده و در عوض نفت ارزان دریافت نموده است. این رویکرد نه تنها نیازهای انرژی چین را تأمین میکند بلکه به ونزوئلا اجازه میدهد تا از بحران اقتصادی موجود گذر کند.
حمله ایالات متحده به کاراکاس، که به وسیله توجیهاتی چون مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر همراه بوده، میتواند دسترسی چین به این منابع ارزشمند را به راحتی قطع کند. ترامپ در استراتژی امنیت ملی خود بر کنترل منابع انرژی در نیمکره غربی تأکید میکند، که نشان از تمایل واشنگتن به کاهش نفوذ پکن دارد.
از نگاه ایالات متحده، ونزوئلا به یک پایگاه نفوذ برای چین و روسیه تبدیل شده است. روابط نزدیک مادورو با پکن و تجهیزاتی که چین به کاراکاس ارائه میدهد، نشان میدهد که این کشور در حال تقویت مواضع خود در آمریکای لاتین است. حملات اخیر آمریکا، که منجر به تلفات انسانی نیز شده، میتواند به کاهش نفوذ چین در این منطقه منجر شود و به طور همزمان پیامهایی به سایر کشورهای همپیمان بفرستد.
اما این وضعیت میتواند برای چین نیز به یک فرصت تبدیل شود. دیپلماسی فعال و محکوم کردن این حملات در سازمان ملل میتواند موقعیت پکن را در سطح بینالمللی تقویت کند و توجهها را به اقدامات تجاوزکارانه آمریکا جلب کند. همزمان، این حواسپرتی آمریکا در آمریکای لاتین میتواند فضایی برای چین در آسیا-اقیانوسیه فراهم کند، به ویژه در مورد تایوان، جایی که در صورت عدم توجه آمریکا، ممکن است چین به اقدام نظامی دست بزند.
حمله آمریکا به ونزوئلا، این کشور را به یک آزمون قدرت برای ایالات متحده و اراده چین تبدیل کرده است. فوراً پس از این حمله، چین در سازمان ملل واکنش نشان داد و این اقدام را نقض حاکمیت ملی ونزوئلا قلمداد کرد. اگر آمریکا موفق به سرنگونی مادورو شود، این موضوع ممکن است الگویی برای سرنگونی دیگر کشورهای همپیمان چین در منطقه باشد و به تشدید تنشها بین این دو قدرت بینالمللی منجر شود.
علاوه بر این، در فضای مجازی نیز کاربران به مقایسه این سنگرگیریها با سایر جنگها، مانند حمله روسیه به اوکراین، پرداخته و این موضوع را به شدت تحت نظر دارند. برخی کارشناسان پیش بینی میکنند که این اقدامات منجر به کاهش اعتبار واشنگتن خواهند شد و چین را جسورتر خواهند کرد.
در کوتاهمدت، اگر ایالات متحده بتواند رژیم مادورو را تغییر دهد و بر نفت این کشور تسلط پیدا کند، احتمالاً پیروزی مهمی برای آن خواهد بود. اما در بلندمدت، این اقدام میتواند به تقویت اتحاد چین و روسیه منجر شود و باعث ایجاد تنشهای بیشتر در سطوح دیگر، از جمله سایبر و اقتصادی، گردد.
رقابت چین و آمریکا در حال حاضر در حال تبدیل شدن از یک رقابت تجاری به جنگهای نیابتی است. ونزوئلا به عنوان یک قطب اصلی در این نبردها نمایان میشود و میتواند جرقهای برای تشدید تنشها در سطح جهانی باشد.
چین با توجه به این تحولات، ممکن است تصمیم به فراهم کردن حمایت نظامی برای ونزوئلا بگیرد که این موضوع میتواند به یک بحران بزرگ تبدیل شود. شواهد فعلی نشان میدهند که پکن در حال حاضر رویکردی محتاطانه دارد و ممکن است در نظر داشته باشد تا نخستین اقدام خود را در این مباحث به تأخیر بیاندازد.
در این میان، سوالاتی درباره اقتصاد جهانی و بازار نفت نیز مطرح میشود. در صورت ادامه تنشها، آیا قیمت نفت در بازارهای جهانی افزایش خواهد یافت و تأثیرات آن بر اقتصادی است که به شدت به منابع انرژی وابسته است، چگونه خواهد بود؟
در نهایت، وسعت تحولات اخیر در ونزوئلا نه تنها به یک موضوع داخلی ختم نمیشود، بلکه ابعاد اقتصادی، سیاسی و حتی اجتماعی را نیز در بر دارد. نفت، به عنوان قلب تپندهٔ این بحرانها، ظرفیتهای عظیمی برای تغییر معادلات جهانی دارد. اکنون باید دید که کدام یک از این قدرتها در این رقابت پیروز خواهند شد و چه تبعاتی برای کشورها و ملتهای دیگر خواهد داشت.
به همین دلیل، نظارت دائمی بر تحولات این میدان جنگ اقتصادی و سیاسی از اهمیت بالایی برخوردار است. قدرتها هر یک در تلاشاند تا در این جنگ نفت، جبههای جدید برای خود بسازند و به سلطنت جدید بازار طلای سیاه تبدیل شوند.











دیدگاهتان را بنویسید