اصفهان امروز در آستانه یک تغییر مهم جمعیتی ایستاده است؛ تغییری که نشانههای آن در آمارهای رسمی دیده میشود و از کاهش ولادتها تا افزایش سهم سالمندان امتداد دارد؛ روندی که اگر جدی گرفته نشود، آینده اجتماعی و اقتصادی استان را تحت تأثیر قرار خواهد داد. شیب سالمندی قطعا یکی از چالش های آتی استان است، در کنار خشکسالی و فرونشست.
مدیرکل سازمان ثبت احوال استان اصفهان هفته گذشته اعلام کرد که جمعیت ساکن استان در ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ حدود ۵ میلیون و ۴۲۰ هزار و ۷۸۶ نفر برآورد میشود. به گفته مجتبی یکتامنش، اگرچه هنوز بخش قابل توجهی از جمعیت استان در «پنجره طلایی جمعیتی» قرار دارد، اما نشانههای عبور تدریجی از این دوره بهوضوح قابل مشاهده است.
۱۳ درصد جمعیت اصفهان سالمند هستند
مدیرکل ثبت احوال استان اصفهان با هشدار درباره روند شتابان سالمندی اعلام کرده است؛ ۱۳ درصد از جمعیت استان بالای ۶۰ سال سن دارند؛ آماری که نشان میدهد اصفهان با سرعتی بیش از حد انتظار به سمت سالمند شدن حرکت میکند. این در حالی است که طبق گزارشهای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، میانگین جمعیت سالمند در کشور هنوز پایینتر از این رقم برآورد میشود.
کارشناسان جمعیتی معتقدند عبور سهم سالمندان از مرز ۱۰ درصد، به معنای ورود یک جامعه به مرحله سالمندی است؛ مرحلهای که نیازمند بازنگری جدی در سیاستهای رفاهی، درمانی و اجتماعی است.
کاهش موالید؛ نشانهای نگرانکننده
بر اساس گزارش خبرگزاری ایرنا، در ۹ ماهه نخست امسال ۳۳ هزار و ۸۱۸ واقعه ولادت در استان اصفهان ثبت شده که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش ۶.۸ درصدی را نشان میدهد. کاهش موالید، یکی از مهمترین عوامل تشدید سالمندی جمعیت به شمار میرود؛ موضوعی که در سالهای اخیر بارها از سوی مسئولان و پژوهشگران جمعیتی مورد هشدار قرار گرفته است.
افزایش سن ازدواج و طلاق
طبق اعلام مدیرکل ثبت احوال استان اصفهان میانگین سن ازدواج برای نخستین بار در ۹ ماهه امسال برای مردان ۲۹ سال و برای زنان ۲۵ سال بوده است. یکتامنش تأکید کرده است که کاهش سن ازدواج میتواند نقش مستقیمی در بهبود وضعیت فرزندآوری ایفا کند. ایرنا در این باره نوشت؛ سن نخستین طلاق برای مردان ۴۱ سال و برای زنان ۳۶ سال اعلام شده است؛ آماری که از تغییر الگوی تشکیل و تداوم خانواده در استان حکایت دارد و پیامدهای اجتماعی بلندمدتی به همراه خواهد داشت.
سالمندی؛ چالشی فراتر از آمار
آنگونه که در گزارشهای تحلیلی خبرگزاری ایسنا نیز آمده، افزایش سهم سالمندان تنها یک پدیده جمعیتی نیست، بلکه پیامدهایی چون افزایش نیاز به خدمات درمانی، مراقبتهای بلندمدت، فشار بر صندوقهای بازنشستگی و تغییر ساختار خانواده را به همراه دارد. اصفهان بهعنوان یکی از استانهای پرجمعیت کشور، بیش از پیش در معرض این پیامدها قرار گرفته است.
مجموع این آمارها نشان میدهد اصفهان در آستانه عبور از پنجره طلایی جمعیتی قرار دارد؛ جایی که کاهش ولادت، افزایش سن ازدواج و رشد جمعیت سالمند به هم گره خوردهاند. همانگونه که آمارهای رسمی ثبت احوال و گزارشهای برخی کارشناسان تأکید میکند، اگر سیاستهای حمایتی جمعیت و خانواده بهموقع و مؤثر اجرا نشود، سالمندی جمعیت میتواند به یکی از جدیترین چالشهای آینده استان تبدیل شود، حتی بیش از خشکسالی و فرونشست!











دیدگاهتان را بنویسید