سال ۲۰۲۵ برای فلسطینیها، سال دیگری از نسلکشی و آپارتاید بود. دو آتشبس ثمره معناداری نداشت. کاهش مرگ و میر در غزه پس از طرح آتشبس ۱۰ اکتبر و آزادی گروگانها و بازداشتشدگان خوشایند بود. با این حال، میزان ناچیز کمکهایی که اسرائیل اجازه ورود میدهد، هنوز هم نیت کسانی را که این نسلکشی را دنبال میکردند، برجسته میکند.
میل شدید اسرائیل برای ایجاد واقعیتهای میدانی و دائمی کردن موقت، بار دیگر در غزه نمود پیدا کرده است. اسرائیل این منطقه محصور را تقسیم کرده و نیمی از آن را تصرف کرده است. اینکه چه مدت طول میکشد تا شهرکها در غزه ایجاد شوند، هنوز مشخص نیست. در سال ۲۰۲۵، «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر اسرائیل و دوستان شهرکنشین وی، برنامه عظیم تصرف زمین در کرانه باختری را آغاز کردند – با تعداد بیسابقهای از شهرکهای جدید و افزایش خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینیها.
در سال ۲۰۲۵ وضعیت ایران بدتر شده است – با از دست دادن اسد در سوریه، هم حماس و هم حزبالله و همچنین حوثیها ضعیف شدهاند. درست است که ایران نمیتواند به اندازه گذشته به متحدان خود کمک کند، اما همانطور که حمله موشکی بالستیک حوثیها در ماه مه که به فرودگاه تلآویو برخورد کرد، نشان داد، ایران همچنان تهدیدی بزرگ برای رژیم صهیونیستی است. اکنون سوال مهم غرب و رژیم صهیونیستی این است که آیا سیستمهای ضد بالستیک اسرائیل میتوانند در آینده از آن در برابر سلاحهای پیشرفته ایران محافظت کنند یا خیر؟ اما جنگی که کارشناسان در طی سالهای گذشته و حتی دهههای گذشته در مورد آن گمانهزنی میکردند، در سال ۲۰۲۵ به وقوع پیوست. جنگ سرد غیرمستقیم ایران و اسرائیل به یک جنگ مستقیم و تمام عیار تبدیل شد.
اسرائیل همچنان تهدید بزرگی برای لبنان است. آنچه واضح است این است که چه بخواهیم چه نخواهیم، حزبالله داوطلبانه خلع سلاح نخواهد شد. رهبری آن حتی قبل از فکر کردن به انجام این کار، بر یک پیروزی سیاسی بزرگ اصرار خواهد داشت که شامل خروج کامل اسرائیل است.
در سال ۲۰۲۵، سودان به بدترین بحران انسانی جهان تبدیل شده است. جنگی که مدتها در خارج از منطقه نادیده گرفته شده بود، با صحنههای وحشتناک در غرب سودان، تیترهای جهانی را به خود اختصاص داد. چالش برای کسانی که اهمیت میدهند این خواهد بود که چگونه عزم بینالمللی را برای رسیدن به یک نتیجه صلحآمیز و دائمی تقویت کنند.
شاید تکاندهندهترین صحنه در سال ۲۰۲۵، صحنهای باشد که ۱۲ ماه پیش برای همه غیرقابل تصور بود – خندههای مشترک «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا و «احمد الشرع» در دفتر بیضی شکل کاخ سفید. این صحنه در ماه دسامبر با کشته شدن سربازان آمریکایی در سوریه به شدت مورد توجه قرار گرفت. چه کسی میداند چه کسی این حمله را ترتیب داده است، اما نتیجه این است که ایالات متحده آمریکا بار دیگر درگیر بمبارانهای بزرگ داعش در مرکز سوریه شده است. آیا این یک اتفاق نادر خواهد بود یا یک روند؟
دولت ترامپ مطمئناً صحنه را متزلزل کرده است. نتانیاهو نمیتواند همه چیز را به میل خود اداره کند. ترامپ به هواپیماهای اسرائیلی دستور داد حمله به ایران را متوقف کنند. وی نتانیاهو را مجبور کرد که به خاطر بمباران دوحه، تلفنی از امیر قطر عذرخواهی کند. ترامپ همچنین مذاکرات مستقیمی را با دشمنان دیرینه اسرائیل، حماس و ایران، آغاز کرد. رئیس جمهور آمریکا برخلاف توصیه بسیاری از اعضای تیمش، اعلام کرد که تحریمها علیه سوریه را لغو خواهد کرد.
در سال ۲۰۲۵ اقدامات دیپلماتیک اروپا در مورد منطقه خاورمیانه تا حد زیادی مردد بوده و بیشتر بر روسیه و اوکراین متمرکز بود تا خاورمیانه. یک گام رو به جلو به رسمیت شناختن فلسطین توسط بریتانیا و فرانسه بود، کاری که اگر یک دهه پیش انجام میشد، میتوانست سناریو را جور دیگری رقم بزند.اکنون سوال مهم این است: اگر آماده نیستید جلوی بمباران، گرسنگی و برچیده شدن یک کشور از طریق زور را بگیرید، به رسمیت شناختن آن چه فایدهای دارد؟
آن کشورهایی که فلسطین را به رسمیت شناختند، عمدتاً نه به این دلیل که کار درستی بود، بلکه به این دلیل که افکار عمومی جهانی از اقدامات اسرائیل علیه مردم فلسطین خشمگین است.در خاورمیانه شکاف بین رهبران نخبگان و مردم رأیدهنده در حال گسترش است. انتظار تحریمها، اعتراضات و نافرمانیهای مدنی بیشتری را در سال ۲۰۲۶ باید در خاورمیانه داشته باشیم.
اینکه سال ۲۰۲۵ چگونه در جدول زمانی تاریخی خاورمیانه جای خواهد گرفت، به کار ناتمام بسیاری از درگیریها، بحرانها و جنگها بستگی دارد. اما ویژگی برجسته در حالی که به پایان آن نزدیک میشویم، این است که بازیگران منطقهای و بینالمللی مانند اسرائیل و امریکا بسیار بیقید و بند هستند. وظیفه اعمال مجدد خویشتنداری ممکن است چالش بزرگ سالهای آینده باشد.







دیدگاهتان را بنویسید