اصفهان بهعنوان یکی از شناختهشدهترین شهرهای تاریخی و فرهنگی ایران، همواره جایگاهی ویژه در نگاه جهانی داشته است. اما این شهر امروز، علاوه بر میراث تاریخی، بر ظرفیتهای علمی، دانشگاهی، اقتصادی و دانشبنیان خود تکیه کرده و تلاش میکند نقش پررنگتری در تعاملات بینالمللی ایفا کند. دکتر مصطفی دولت یار ، نماینده وزارت امور خارجه در استان اصفهان، در این گفتوگوی اختصاصی، از وضعیت ارتباطات خارجی اصفهان، ظرفیتهای دیپلماسی شهری، گردشگری، جذب دانشجوی خارجی و توسعه صادرات استان سخن میگوید.
اصفهان را اغلب بهعنوان یک شهر تاریخی میشناسند، این شهر چه جایگاهی در تعاملات بینالمللی دارد؟
در هر نقطهای از دنیا اگر نام اصفهان برده شود، معمولا با ذهنیتی مثبت و علاقهمندی نسبت به فرهنگ، هنر و مفاخر این شهر همراه است و این موضوع یک سرمایه مهم برای اصفهان محسوب میشود.
اما واقعیت این است که ظرفیتهای اصفهان فقط به گردشگری و آثار تاریخی محدود نمیشود. اصفهان از نظر دانشگاهی، صنعتی، کشاورزی و به ویژه در حوزه دانشبنیان، جایگاه بسیار مهمی دارد. وجود چندین دانشگاه بزرگ با هزاران دانشجو و عضو هیئت علمی، صنایع بزرگ و فعال، ظرفیتهای تولیدی متنوع و همچنین فعالیت گسترده در حوزه مشاغل دانشبنیان، مجموعهای از توانمندیها را شکل داده که کمتر شهری در کشور از چنین تنوعی برخوردار است.
در این میان، شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان یکی از مفاخر استان است که در سطح کشور نمونههای مشابه بسیار محدودی دارد. همچنین اتاق بازرگانی اصفهان بهعنوان مجموعهای پویا و فعال، در حوزه تجارت خارجی نقش حرفهای و اثرگذاری ایفا میکند. مجموع این ظرفیتها باعث شده اصفهان بتواند با شهرها و کشورهای مختلف در هر پنج قاره جهان تعاملات مؤثر و پایداری داشته باشد.
یکی از بسترهای مهم این تعاملات، خواهرخواندگی شهرها است،اصفهان در این زمینه چه وضعیتی دارد؟
این شهر با ۱۸ شهر در سراسر دنیا رابطه خواهرخواندگی دارد. آخرین مورد، شهر قازان، پایتخت جمهوری تاتارستان روسیه است و چند شهر دیگر نیز در دست پیگیری قرار دارد که امیدواریم در آینده نزدیک به این فهرست اضافه شوند.
در قاره آسیا، شهرهایی مانند لاهور پاکستان، کوالالامپور مالزی و همچنین شهرهایی در چین و ویتنام از جمله خواهرخواندههای اصفهان هستند. در اروپا نیز با شهرهایی از کشورهای ایتالیا، اسپانیا، پرتغال، فرانسه و آلمان روابط خواهرخواندگی برقرار شده است.
حتی در شرایطی که روابط رسمی بین دولتها با محدودیتهایی مواجه میشود، این ارتباطات شهری که ماهیتی مردمی و غیررسمی دارد، همچنان ادامه پیدا میکند و به تحکیم روابط فرهنگی و اجتماعی کمک میکند.
این روابط تا چه اندازه در عمل فعال است و چه نمونههایی از آن وجود دارد؟
این ارتباطات کاملا فعال است. برای مثال، اخیرا سفارت پرتغال نمایشگاهی از آثار هنری خود را در کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان برگزار کرد که با استقبال خوبی هم مواجه شد.همچنین ، جمعی از فعالان حوزه صنایعدستی و گردشگری اصفهان در نمایشگاه فیتور اسپانیا حضور یافته و با شایستگی ظرفیتهای اصفهان را معرفی کردند.
در حقیقت تلاش ما در وزارت امور خارجه این است که صرفنظر از مشکلات موجود در روابط رسمی دولتها، تعاملات مردمی و شهری را هرچه بیشتر تقویت کنیم، چراکه این نوع ارتباطات ماندگارتر و اثرگذارتر است.
در حوزه دانشگاهی و علمی، وضعیت جذب دانشجوی خارجی چگونه است؟
در حال حاضرما دانشجوی خارجی داریم ، بیشترین دانشجویان خارجی شاغل به تحصیل در دانشگاههای اصفهان از کشورهای عراق و افغانستان هستند. البته دانشجویانی از کشورهای دیگری مانند هند، پاکستان، سوریه، لبنان و برخی کشورهای آفریقایی نیز در دانشگاههای استان حضور دارند. برای نمونه، در دانشگاه آزاد نجفآباد تعداد قابل توجهی دانشجوی عراقی، به ویژه در رشته پزشکی، مشغول تحصیل هستند. در دانشگاه اصفهان نیز دانشجویانی از ملیتهای مختلف، از جمله عراقی، هندی، پاکستانی و افغان حضور دارند.بهطور کلی، اگرچه تنوع ملیتی وجود دارد، اما عمده دانشجویان خارجی استان از عراق و افغانستان هستند.
این روند جذب دانشجوی خارجی از چه زمانی پررنگتر شده است؟
حدود پنج سال گذشته، بر اساس دستورالعملهایی که به دانشگاهها ابلاغ شد، امکان جذب فعالتر دانشجوی خارجی فراهم شد. از آن زمان، این روند بهصورت تدریجی افزایش پیدا کرده است.
البته تأکید ما همواره این بوده که افزایش جذب دانشجوی خارجی باید همزمان با توسعه زیرساختها باشد، از جمله خوابگاهها، آزمایشگاهها و سایر امکانات آموزشی و رفاهی. خوشبختانه دانشگاههای استان در این مسیر برنامهریزی کردهاند و روندی رو به رشد را طی میکنند.
دانشجویان اصفهانی بیشتر در چه کشورهایی مشغول تحصیل هستند؟
دانشجویان ایرانی و اصفهانی در کشورهای مختلفی مشغول تحصیل هستند. بهعنوان مثال، تعداد قابل توجهی دانشجو در روسیه، کشورهای همسایه و برخی کشورهای اروپایی تحصیل میکنند.
همچنین دانشجویانی در کانادا و آمریکا داریم. بهطور کلی، پراکندگی دانشجویان اصفهانی در خارج از کشور بسیار گسترده است و دفتر وزارت امور خارجه در اصفهان نیز خدمات لازم را به دانشجویان و خانوادههای آنها ارائه میدهد.
با توجه به محدودیتهایی که برخی کشورها برای سفر اتباع خود به ایران اعمال کردهاند، این موضوع چه تأثیری بر گردشگری اصفهان داشته است؟
طبیعی است زمانی که برخی دولتها به اتباع خود توصیه میکنند به ایران سفر نکنند، این مسئله بر میزان گردشگری تأثیر میگذارد. اما تصویری که در برخی رسانههای خارجی از ایران ارائه میشود، تصویری نادرست، ناامن و سیاه است و تجربه نشان داده گردشگرانی که به اصفهان سفر میکنند، پس از مشاهده شرایط واقعی زندگی مردم، اذعان میکنند آنچه در ذهن داشتند، هیچ تناسبی با واقعیت ندارد.
در همین راستا، اوایل امسال با همکاری بخشهای مختلف فعال در حوزه گردشگری، حدود ۱۰۰ تور گردشگر خارجی از کشورهای مختلف به اصفهان دعوت شدند. این برنامه با مشارکت آژانسهای مسافرتی، اتاق بازرگانی و سایر نهادها برگزار شد و نتایج بسیار مثبت و اثرگذاری به همراه داشت.
در حوزه اقتصادی و صادرات، وضعیت استان اصفهان را چگونه ارزیابی میکنید؟
در دو سال گذشته، با همکاری اتاق بازرگانی اصفهان و همفکری بخشهای مختلف، یک پروژه تحقیقاتی اجرا شد که در آن کالاهای دارای مزیت نسبی استان شناسایی و کشورهای هدف صادراتی مشخص شدند.بر اساس این برنامه، تمرکز صادرات استان بر کشورهای همسایه و کشورهای حوزه اوراسیا قرار گرفته است. خوشبختانه آمارها نشان میدهد صادرات استان اصفهان به کشورهایی مانند پاکستان و افغانستان افزایش قابل توجهی داشته و عراق نیز همچنان یکی از بازارهای هدف مهم محسوب میشود.در واقع اتاق بازرگانی اصفهان بر اساس تحلیلها و برنامهریزیهای انجامشده، مسیر توسعه صادرات استان را دنبال میکند و نتایج اولیه نیز امیدوارکننده است.
در مجموع اصفهان بهعنوان یک جهانشهر، ظرفیتهای بسیار گستردهای در حوزههای مختلف دارد. اگر از این ظرفیتها بهدرستی و با برنامهریزی مشترک استفاده شود، میتوان آینده روشنی برای توسعه گردشگری، علمی و اقتصادی استان رقم زد.











دیدگاهتان را بنویسید