استان اصفهان امروزه در آستانه یک تحول جمعیتی قرار دارد؛ تحولی که با کاهش نرخ موالید، افزایش سهم سالمندان و تغییر الگوی ازدواج و خانواده، زنگ خطر ورود به مرحله سالمندی را به صدا درآورده است. بر اساس آمارهای رسمی، ۱۳ درصد جمعیت استان بالای ۶۰ سال سن دارند؛ رقمی که از میانگین کشوری بالاتر است و نشاندهنده عبور تدریجی از «پنجره طلایی جمعیت» است.
این وضعیت، پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهای به همراه دارد. افزایش جمعیت سالمند به معنای رشد تقاضا برای خدمات درمانی، مراقبتهای بلندمدت، بازنشستگی و حمایتهای اجتماعی است. در عین حال، کاهش نرخ موالید و بالا رفتن سن ازدواج، موجب کاهش جمعیت فعال و افزایش ضریب وابستگی اقتصادی خواهد شد.
بر اساس گزارشهای ثبت احوال، در ۹ ماهه نخست سال جاری، تنها ۳۳,۸۱۸ واقعه ولادت در استان ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش ۶.۸ درصدی را نشان میدهد. این روند نزولی در نرخ تولد، یکی از عوامل اصلی تشدید سالمندی جمعیت است. از سوی دیگر، میانگین سن ازدواج برای مردان ۲۹ سال و برای زنان ۲۵ سال اعلام شده؛ در حالی که سن نخستین طلاق برای مردان ۴۱ سال و برای زنان ۳۶ سال است. این آمارها نشاندهنده تأخیر در تشکیل خانواده و کاهش پایداری آن است؛ عواملی که مستقیماً بر نرخ فرزندآوری و ساختار جمعیتی اثر میگذارند.
سالمندی جمعیت، چالشی فراتر از آمار است. این پدیده میتواند ساختار خانواده را دگرگون کند، فشار مضاعفی بر صندوقهای بازنشستگی وارد آورد و نیاز به بازنگری در سیاستهای رفاهی و درمانی را افزایش دهد. اصفهان بهعنوان یکی از استانهای پرجمعیت کشور، بیش از سایر مناطق در معرض این پیامدها قرار دارد.
در چنین شرایطی، اجرای سیاستهای حمایتی جمعیت و خانواده، از جمله تسهیل ازدواج، حمایت از فرزندآوری، ارتقای خدمات سالمندی و بازنگری در نظام رفاهی، ضرورتی اجتنابناپذیر است. اگر این سیاستها بهموقع و مؤثر اجرا نشوند، سالمندی جمعیت میتواند به یکی از جدیترین چالشهای آینده استان تبدیل شود.







دیدگاهتان را بنویسید