آنتیبیوتیکها داروهای مؤثری برای مقابله با انواع عفونتهای باکتریاییاند، اما مصرف آنها میتواند تعادل طبیعی میکروبیوم روده را مختل کند. میکروبیوم مجموعهای از میکروارگانیسمهای مفید است که در دستگاه گوارش زندگی کرده و نقش اساسی در هضم، جذب مواد مغذی و سلامت عمومی بدن ایفا میکنند. هنگامی که آنتیبیوتیک، باکتریهای «بد» را از بین میبرد، به طور ناخواسته بخشی از باکتریهای «خوب» را نیز نابود میکند.
به گزارش سرویس سلامت پایگاه خبری سپاهان خبر در نتیجه، عملکرد طبیعی روده مختل میشود و ممکن است فرد دچار علائمی همچون نفخ، تهوع، اسهال یا حتی یبوست شود. هرچند یبوست نسبت به دیگر عوارض گوارشی کمتر شایع است، اما در برخی افراد با زمینه حساس گوارشی، قابل مشاهده است.
آنتیبیوتیکها و عوارض گوارشی شایع: از اسهال تا یبوست
مطالعات نشان میدهد آنتیبیوتیکها بسته به نوع و دوز مصرف، میتوانند طیف مختلفی از واکنشهای گوارشی ایجاد کنند. بر اساس دادههای بالینی:
آموکسیسیلین : ۸٪ افراد دچار اسهال، و تنها حدود ۱٪ دچار تهوع یا استفراغ میشوند. یبوست معمولاً گزارش نشده است.
آگمنتین (آموکسیسیلین/کلاوولانات) : تا ۳۴٪ افراد اسهال و تا ۸٪ استفراغ دارند؛ یبوست در میان عوارض این دارو مشاهده نشده است.
سفدینیر : حدود ۰.۳٪ از مصرفکنندگان دچار یبوست میشوند.
سیپروفلوکساسین : میانگین ۱٪ یبوست و ۴٪ تهوع گزارش شده است.
کلیندامایسین : یبوست در حدود ۲٪ موارد رخ میدهد.
آزیترومایسین (زیتروماکس) : ۱٪ افراد دچار یبوست میشوند، در حالی که ۱۸٪ کاربران تهوع را تجربه میکنند.
به طور کلی، تهوع، استفراغ و اسهال از عوارض شایعتر هستند، اما اختلالات حرکتی روده در برخی افراد میتواند به یبوست نیز منجر شود. حفظ رژیم غذایی فیبردار، مصرف آب کافی و پروبیوتیکها پس از پایان دوره آنتیبیوتیک، توصیهای مؤثر برای حفظ سلامت گوارشی است.
عفونت «C. diff»؛ تهدید جدی سلامت روده پس از مصرف طولانی آنتیبیوتیک
یکی از مهمترین خطرات مصرف طولانیمدت آنتیبیوتیک، عفونت Clostridioides difficile یا C. diff است. این باکتری با از بین رفتن رقابت طبیعی با میکروارگانیسمهای مفید، در روده رشد کرده و تولید سموم میکند. نتیجه، بروز اسهال شدید، التهاب روده و در موارد پیشرفته، کولیت خطرناک خواهد بود.
احتمال بروز این عفونت در مصرف بیش از هفت روز آنتیبیوتیک افزایش مییابد و علائم آن شامل اسهال مکرر، تب، درد شکم، از دست دادن اشتها، و تهوع هستند. در صورت عدم درمان، میتواند منجر به کمآبی بدن و مشکلات شدید گوارشی شود.
پیشگیری از عفونت C. diff با مصرف دارو تحت نظر پزشک، رعایت اصول تغذیه سالم، و استفاده از مکملهای پروبیوتیک برای بازسازی فلور روده ممکن است از بروز عوارض خطرناک جلوگیری کند.
راهکارهای حفظ سلامت گوارش پس از مصرف آنتیبیوتیکها
برای بازگرداندن تعادل سیستم گوارشی پس از مصرف داروهای ضد باکتری، متخصصان سلامت پیشنهاد میکنند:
1. استفاده از رژیم غذایی غنی از فیبر (سبزیجات، دانهها و غلات کامل) .
2. افزایش مصرف مایعات روزانه برای جلوگیری از یبوست و خشکی روده.
3. مصرف پروبیوتیکها و ماستهای کفیر برای تقویت میکروبیوم.
4. رعایت برنامه دارویی و پرهیز از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک.
***
یبوست میتواند یکی از عوارض نادر آنتیبیوتیکها باشد، اما نقش کلیدی در درک سلامت روده دارد. آگاهی از نحوه عملکرد این داروها و مراقبت از میکروبیوم پس از درمان، نهتنها از بروز مشکلات گوارشی جلوگیری میکند، بلکه سلامت عمومی بدن را در برابر اختلالات گوارشی، ایمنی و متابولیک تقویت خواهد کرد.











دیدگاهتان را بنویسید